تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢ - شرح آيات

امنيّتى از رحمت خدا به سر مى‌برند، و بايد گفت كه آن روز خوشبختى و شادكامى بزرگ ايشان است. مگر نه آن است كه دوست و سرور خويش پروردگار جهانيان را ملاقات مى‌كنند؟

شيب و پيرى تنها كنايه از سختى و ناراحتى‌ [٦٦] نيست، بلكه شايد حقيقتى مادى داشته باشد و در قيامت چنين حادثه‌اى رخ مى‌دهد، چه پيشامدهاى آن روز هولناك بزرگتر از توان تحمّل تن آدمى است، و اگر خدا مرگ را بر مردمان مقدّر نكرده بود، هر حادثه‌اى از آن همه ايشان را از پا در مى‌آورد.

حوادث آن روز تنها در انسان انعكاس پيدا نمى‌كند، بلكه در طبيعت خاموش نيز تأثير مى‌گذارد، و ترسناكى وضع كره زمين و كوه‌ها را به لرزه درمى‌آورد، و آسمان شكاف بر مى‌دارد.

السَّماءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ‌- و آسمان در آن روز شكافته مى‌شود.»/ ٣٨ در پيش آمدن چنين روزى شك و ترديد وجود ندارد، زيرا كه وعده خداى تواناى وفا كننده به وعده خويش است، و به همين سبب است كه تعبير از وقايع قيامت غالبا به صيغه ماضى و چنان بيان مى‌شود كه گويى اتفاق افتاده است.

كانَ وَعْدُهُ مَفْعُولًا- وعده خدا شدنى بوده است.» بنا بر اين كار بدان صورت نيست كه آدمى چنان آرزو مى‌كند، و نه چنان است كه شيطان او را مى‌فريبد و مى‌گويد كه وعيدهاى خدا همه جز براى ترساندن نيست؛ هرگز چنين نيست ... وعده‌هاى خدا راست است و بدون ترديد عملى خواهد شد؛ و شايسته است در اين جا به اين نكته اشاره كنيم كه بعضى از فلسفه‌هاى ماديگرانه در گمراهى خود چندان پيش رفته‌اند كه به نظر ايشان جهان ديگر واقعيت ندارد، و آن را بر ساخته فلسفه‌هاى دينى مى‌دانند كه از اين راه مى‌خواهند پيروان خود را به اصول و مبادى خود معتقد سازند، و چيزى جز اين نيست! و اين آيه كريمه اين پندارها و گمانهاى نادرست را با تأكيد بر اين كه وعده خدا قطعا عملى خواهد