تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٥ - شرح آيات
در مجمع البيان آمده است: و سلسبيل شراب و نوشابهاى سهل و لذيذ است، و گفته مىشود: شراب سلس و سلسال و سلسبيل؛ و ابن اعرابى گفته است
كه: سلسبيل را جز در قرآن نشنيدهام، و زجّاج گفته است كه: آن صفت براى چيزى است كه در منتها درجه سلاست و روانى باشد، [٣٤] و در الكشاف چنين آمده است
يعنى مزه زنجبيل دارد، و اندكى گزندگى در آن است ولى با سلاست كه نقيض گزش است همراه است. [٣٥] وَ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ- و به خدمت در ميان ايشان مىگردند پسركان جاودانى.» گفتهاند: مخلّد يعنى در گوشهاى خود گوشوارههايى از سيم و زر دارند، و به نظر من «مخلّدون» به اين معنى است كه آنان پيوسته برتر و تازگى و زيبايى نوجوانى باقى مىمانند، و حالت جوانى و سپس پيرى پيدا نمىكنند، و از آن نظر خدا ايشان را چنين نگاه مىدارد كه خدمت كردن چنين خردسالانى براى بهشتيان لذتبخشتر از خدمت كردن بزرگسالان است، و اين غلام بچگان پيوسته مراقب مؤمنان و آماده خدمتگزارى ايشاناند، بلكه خود اين گردش آنان در ميان بهشتيان مايه بهجت و شادمانى ايشان است و از ديدن آنان و آمادگى براى خدمت و آراستگى چشمگير ايشان لذت مىبرند.
إِذا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤاً مَنْثُوراً- چون آنان را ببينى، چنان گمان مىكنى كه رشته مرواريد از هم گسسته و پراكنده شدهاند.» علّامه طبرسى گفت: از آن جهت آنان را به لؤلؤ منثور تشبيه كرده است كه براى خدمت پراكنده شدهاند، و اگر در صف قرار مىداشتند، آنان را به منظوم تشبيه مىكرد. [٣٦] چه رشته مرواريد چون بگسلد و پراكنده شود، منظره عالى/ ١٨٦ و چشمگيرى پيدا مىكند، مخصوصا اگر چنين حادثه در چمنزارى صورتپذير شود، و جا به جا
[٣٤] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤١٠.
[٣٥] - الكشاف، ج ٤، ص ٦٧٢.
[٣٦] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٤١١.