تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٥ - شرح آيات

روايت شده است كه گفت: «اهل بهشت اهل علّيّون را چنان مى‌بينند كه ستاره درخشان در افق آسمان مشاهده مى‌شود.» [٢٦] بعضى گفته‌اند: در كنار درخت كنار بالاترين جاى بهشت (سدرة المنتهى) است، و در هر جا كه باشد مقامى بزرگ و كريم است كه در آن مقربان درگاه خدا، يعنى پيامبران و صدّيقان از اولياى خدا با وجد و شادى در كنار يكديگرند.

عمل، در صورتى كه صالح و تنها براى خدا بوده باشد، به اين مقام كريم بالا مى‌رود، بنا بر حديث روايت شده به توسط امام صادق- عليه السلام- به نقل از پيامبر- صلّى اللَّه عليه و آله- كه گفت: «فرشته با سرور و شادى عمل بنده را بالا مى‌برد، و چون اعمال نيك او را بالا برد، خداى عزّ و جلّ مى‌گويد: آن را در سجّين قرار دهيد، او در آن مرا در نظر نداشته است.» [٢٧] [١٩] اين مقام برترين كجا است، و در آن چه مى‌گذرد، و چگونه مقربان در آن شاد و مسرورند، و اعمال ابرار از آن جا در كجا گذاشته مى‌شود؟ شناخت ما به اين حقايق محدود است، بدان سبب كه برتر از تراز شناخت ما افراد بشر است.

/ ٤٢٢ وَ ما أَدْراكَ ما عِلِّيُّونَ‌- و چه چيز تو را از آن دانا كرد كه عليّون چيست.» مفسران در اين گونه خطابها چنان تصور مى‌كنند كه طرف خطاب شخص رسول اللَّه- صلّى اللَّه عليه و آله- است، ولى به نظر من مخاطب اين آيه هر خواننده قرآن است؛ قرآن به پيامبر نازل شد ولى براى همه مردم بود، و مردمان را به آن فرمان داد كه اين كتاب را تلاوت كنند و به تدبّر در آيات آن بپردازند، و در آن خطابهايى به همه مردمان است، همچون: «يا أَيُّهَا النَّاسُ‌» يا تنها طرف خطاب مؤمنانند، همچون: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا»، و در حديث از امام صادق- عليه السلام- آمده‌