تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٧ - شرح آيات

بعضى گفتند: اينان فرشتگان مقربند، و به قولى اسرافيل- عليه السلام- به خصوص، ولى تفسير نخستين به سياق نزديكتر است، و آن خبر از كرامت مقربان در نزد پروردگارشان مى‌دهد، از آن جهت كه آنان را شاهدان برنامه‌هاى صالحان قرار داده است.

[٢٢] كتاب مظهرى آشكار براى مسئوليت آدمى در مقابل او است، ولى مظهر آشكارتر نعيم مقيم براى ابرار است و جحيم اليم و دردناك براى فجّار.

إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ‌- نيكوكاران در ناز و نعمت‌اند.» نعمتهاى خدا ايشان را در ميان گرفته است، و گفتند كه: چون كلمه «نعيم» به صيغه فعيل (صفت مشبهه) آمد، از دوام و استمرار نعمت حكايت مى‌كند، و چون صورت نكره دارد، از آن وفور و تنوع فهميده مى‌شود، و ظاهرا تعبير به‌ لَفِي نَعِيمٍ‌ نيز دلالت بر فزونى و گوناگونى دارد.

[٢٣] از آن جا كه انسان روح و جسد است، روح او، پس از سير شدن جسد از نعمتها، پرواز به لذتهاى ويژه خود مى‌كند، پس لذت روح در بهشت به چيست؟ چنان مى‌نمايد كه اين لذت در مجالس انس و معرفت تجسم پيدا مى‌كند، چه سخن گفتن با برادران پاك و پاكيزه سبب فراهم آمدن لذتى عظيم براى نفس و روان مى‌شود، به همان گونه كه علم و معرفت خوراكى اشتهاانگيز براى روح و عقل است.

عَلَى الْأَرائِكِ يَنْظُرُونَ‌- بر تختها قرار گرفته‌اند و مى‌نگرند.»/ ٤٢٤ نشستن ايشان بر سريرها در برابر برادران خود لذتى براى جان و روان است، و نگاه كردن ايشان به آفريدگان خدا و تجليات رحمت و قدرت او مايه لذت بردن عقل، و از پيامبر- صلّى اللَّه عليه و آله- روايت شده است كه «به دشمنان خودشان در آتش نگاه مى‌كنند.» گفتند: أرائك جمع أريكة يعنى تخت و سرير است، و گفته‌اند كه اين كلمه اصل فارسى دارد، و به قولى مشتق از نام درخت أراكة است.

[٢٤] در آن هنگام كه زندگى آدمى از كدورتها پاك مى‌شود، و دل او از