تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨٣ - شرح آيات

سپاسگزاريها است.

وَ إِمَّا كَفُوراً- و يا ناسپاس مى‌شود و كفران نعمت مى‌كند.» يعنى به نداى حق گوش نمى‌دهد، و راه خدا را نمى‌بيند و بر آن نمى‌رود، پس سپاسگزار نعمتهاى پروردگارش نخواهد بود. و از آن جهت خداوند متعال از هدايت يافتن و كفران و كافر شدن با الفاظ شكر و كفر تعبير كرده است كه آنها اساس و نقطه اتكاء است، پس هر گمراهى و كفر و انحراف در زندگى آدمى كفران نعمتهاى خدا، و هر هدايت و ايمان و عمل صالح شكر و سپاسگزارى پروردگار محسوب مى‌شود.

حمران بن أعين گفت: از ابو عبد اللَّه (ع) درباره اين آيه پرسش كردم و او گفت: «يا از راه پيروى مى‌كند كه شاكر است، و يا آن را ترك مى‌كند كه كافر است». [٧] و در آن هنگام كه آدمى به پروردگار خويش و نعمتهاى او كافر مى‌شود، به سوى عذاب سختى پيش مى‌رود كه براى هر كافر و ناسپاسى آماده شده است.

إِنَّا أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ سَلاسِلَ وَ أَغْلالًا وَ سَعِيراً- آماده ساختيم براى كافران زنجيرها و غلها و آتش.» قرطبى گفت: سلاسل: قيد و بندهايى در جهنم است كه در ازاى هر سلسله هفتاد ذراع است، [٨] و رازى گفت: با سلاسل پاها را به گردنها مى‌بندند و با غلها (اغلال) دستها را، [٩]/ ١٧٥ و شايد زنجيرها براى آن بوده باشد كه تبهكاران را به وسيله آنها به يكديگر مى‌بندند و بر روى زمين مى‌كشند، و غلها براى آن كه يك دست و يك پاى آنان را به گردنهاشان ببندند، و اين جزاى شايسته‌اى براى كافران است، زيرا كه از آزادى بخشيده شده به ايشان در دنيا سوء استفاده كرده بودند و به همين سبب در آخرت با غل و زنجير بسته مى‌شوند و ديگر آزادى ندارند. و زنجيرها و غلهاى آخرت تجسمهايى از همانندهاى دنيايى آنها است، بدان سبب كه هر كه از