تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨٤ - شرح آيات

يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ‌- در آن روز كه مردم به آنچه دستانش از پيش فرستاده است مى‌نگرد.» از خير و شر، و مقصود از دست به صورت خلاصه كارهايى است كه او انجام داده است. و هنگامى كه مؤمن/ ٢٧٦ عمل خويش را مى‌بيند، بسيار شادمان مى‌شود، ولى در آن هنگام كه كافر عمل خود را مشاهده مى‌كند، آرزوى آن مى‌كند كه كاش خاك مى‌بود و آن كار بد را انجام نمى‌داد.

وَ يَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً- و كافر مى‌گويد كه كاش خاك مى‌بودم.» اين انسان چه اندازه از آن پشيمان است كه به اين درجه رسيده و آرزوى آن مى‌كند كه خاك بود و به انجام دادن اين تبهكاريها نمى‌پرداخت.

اين انسان كه خداوند متعال او را آفريد تا در باغهاى جاودانى فردوس برين ميهمان او باشد، به جايى رسيد كه پست‌تر از خاك است. پس چه كند كه خاك سودمند است و از او فايده‌اى به دست نمى‌آيد؟! بلكه او مستحق خوارى و آزار بيشترى است.