تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٩ - شرح آيات
نفس كشيدن بپرداخت و اهل زمين را در آن ساكن فرمود، با آنچه بايسته آنان مىبود؛ و زمينهاى خشك را، كه آب چشمهها نتوانست خود را به پستى و بلنديهاى آن رساند، و جويهاى خرد و بزرگ در رسيدن بدان زمينها درماند، وانگذاشت.
ابرهايى آفريد و بر آن زمينها بگماشت تا مرده آن را زنده گرداند و گياه آن را بروياند ...». [٤١] و امام صادق (ع) گفت: «اى مفضّل! به اين كوههاى آكنده از خاك و سنگ، كه غافلان آنها را بى حاصل مىشمارند و نيازى به آنها نمىبينند بنگر و بدان كه در آنها منافع فراوان وجود دارد، و از آنها يكى آن است كه برف بر آنها مىبارد و در قلهها براى هر كس كه به آن نياز دارد باقى مىماند، و آنچه مىبايستى آب شود چنين مىشود و از آنها چشمههاى پر آب فراهم مىآيد كه مايه پيدايش نهرهاى بسيار بزرگ است ...» [٤٢] خدا زمين را مسكن آدمى قرار داده، و در آن كوههاى بلند استوار آفريده، و از چشمههاى آنها آب گوارا در اختيار ما قرار داده است، و اين همه از نعمتهاى الاهى و مستوجب سپاسگزارى و حمد و ستايش او است، و نشانهاى از اين سپاسگزارى پيروى كردن از فرستادگان و رسالتهاى او است، ولى انسان غالبا چنين نمىكند و او را ناسپاس و تكذيب كننده رسولان و رسالتها مىيابى، و واى بر اين گونه كسان كه با كمى سپاسگزارى از خدا گرفتار عذاب سخت مىشوند، و در برابر احسان پروردگار خويش به تكذيب پيامبران او مىپردازند.
وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ- واى بر مكذبان در آن روز.» از خشم خدا و عذاب، كه خشم او بر ايشان و دروغ پنداشتن رسولان او به توسط ايشان به رنگهايى از عذاب مبدل شود كه كسى طاقت تحمل آن را ندارد، و معذّبان با رانده شدن به توسط خازنان جهنم و گرزهاى/ ٢٢٩ آتشين به سوى اين عذاب سوزنده و دردناك رانده مىشوند و زبان حال گفتارى و عملى ايشان چنان است كه
[٤١] - نهج البلاغة، خ ٩١، ص ١٣٢.
[٤٢] - بحار الانوار، ج ٣، ص ١٢٦.