تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦ - شرح آيات

عقده‌ها تهى و مخزن تقوا شود، و آنان را بر آن مى‌دارد كه پيش از سخن گفتن درباره آن بينديشند، و آن را با ترازوى حق و صواب بسنجند، و در سخن گفتن به آنچه درست و حق است دست يابند؛/ ٢٤ پس چون سكوت اختيار كنند به انديشيدن بپردازند، و در آن هنگام كه سخن مى‌گويند حكمت و فرزانگى از اطراف ايشان جريان پيدا كند، و چنان باشند كه مولاى ايشان امير المؤمنين (ع) با گفته خود

«منطقهم الصواب گفتار ايشان درست و صواب است» ايشان را توصيف كرده است. [٣٤] وَ أَقْوَمُ قِيلًا و در گفتار استوارتر.» يعنى ايشان بهتر از ديگران مى‌توانند به حق در جهات گوناگون آن دسترس پيدا كنند، از آن روى كه اقوم يعنى برتر از ديگران‌اند. و فخر رازى در تفسير آيه آن را نيكو لفظتر تفسير كرده است، و انس گفته است: درشت‌تر و آماده‌تر و برنده‌تر، [٣٥] و اين امرى طبيعى است، بدان سبب كه قايم در شب به گفته خدا و وحى او (قرآن) اتصال پيدا مى‌كند، و طرز انديشيدن و منطق خويش را بر پايه آن طرح مى‌ريزد، و نيز بدان روى كه برانگيختن عقل به تفكر در آيات خدا در هنگام شب، راه را براى دست يافتن به منطقى استوارتر در هنگام سخن گفتن در روز هموار مى‌سازد.

اگر قرآن را از مصداقهاى گفتار سنگين القا شده به توسط خدا بر فرستاده‌اش و پيروان او در نظر بگيريم، برخاستن در شب كه قلب آدمى را آماده پذيرفتن آن مى‌سازد، آن را آماده‌تر و شايسته‌تر براى فهم معانى آن و استوار ماندن در آن و عمل كردن به آن قرار مى‌دهد.

[٧] مسئوليتهاى شبانه- در برنامه مؤمن- همراه با مسئوليتهاى روزانه كه مستلزم آمد و شدى گسترده و گشت و گذارى دراز است، تكامل پيدا مى‌كند.