تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤١ - شرح آيات

/ ٢٣٠ لا ظَلِيلٍ‌- كه پوشاننده (عذاب) نيست.» كه در آن ظليل مشتق از ظلة به معنى پوشاننده است، [٤٨] و سايه را از آن روى ظلال مى‌خوانند كه خورشيد را مى‌پوشاند و مانع رسيدن گرماى آن است، و ظلال مورد اشاره قرار گرفته در آيه مايه راحتى كسانى كه در آن قرار گرفته‌اند نخواهد بود.

وَ لا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ‌- از زبانه‌هاى آتش جهنم و گرماى آن جلوگيرى نمى‌كنند و فايده‌اى ندارد.» إِنَّها تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ- از آن شراره‌هاى آتشى پرتاب مى‌شود كه هر يك همچون كاخى است.» گفته‌اند: همچون كاخها و كوه‌ها، [٤٩] و در حديثى دراز از پيامبر (ص) در خصوص آتش دوزخ آمده است كه گفت: «زبانه‌هاى آتش برسان كوه‌ها است»، [٥٠] و به قولى، همچون ريشه‌هاى شاخه شاخه شده درختان، و ابن عباس گفت: همچون ريشه‌هاى درختان بزرگ. [٥١] و اعراب شتران را به كاخها تشبيه مى‌كنند، [٥٢] و آنچه مهم است اين كه تشبيه به قصر كنايه از بزرگى و شاخه شاخه شدن هر دو/ ٢٣١ با هم است همچون در قصرها.

كَأَنَّهُ جِمالَتٌ صُفْرٌ- تو گويى كه شترانى زرد رنگند.» بيشتر مفسران بر اين اعتقادند كه مقصود تشبيه به شتران زرد رنگ است، و به قولى پاره‌هاى مس، به نقل از امام على (ع)، [٥٣] و اعراب نحاس را صفر مى‌نامند، و بنا بر اين گفته بايد جمالة را حمل بر سيمهاى عظيم دانست، بدان سبب كه‌