تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠٤ - شرح آيات

و آشكار به دشمنى با حق برمى‌خيزند.

سوم: به روحيه‌اى عالى نيازمند است، بدان سبب كه شكست خوردن انسان و پيروز شدن و استقامت ورزيدن و بازگشتن او همه وابسته به نيروى اراده و صلابت و استوارى شخصيت او است، پس بر مؤمنان است كه عزم و جزم كنند و به تقويت اراده خويش بپردازند و به نيرومندى شخصيت خود را چنان رشد دهند كه به تراز التزام به رسالت و مقاومت در برابر چالشهاى دنيا و به شايستگى ابرار و نعيم آنان در بهشت برسند. و ياد كردن دايمى از خدا و نماز گزاردن ايشان در شب هنگام معراجى براى رسيدن به چنين فضيلت و منزلت است، و به همين سبب قرآن رسول خدا و هر فرد مؤمن را به ذكر و نماز خوانده است.

وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا* وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَ سَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا- و از نام پروردگارت ياد كن در صبحگاه و شامگاه* و پاره‌اى از شب را (به نماز بپرداز) و به او سجده كن، و شبهاى دراز به تسبيح او بپرداز.» و بكور اول صبح است و اصيل اول شب، و مقصود مداومت دادن به ياد خدا در روز و شب است، و به قولى: «بكرة» به معنى نماز صبح است و «أصيل» يعنى دو نماز ظهر و عصر، و «من الّيل» اشاره به دو نماز مغرب و عشاء است كه در پاره‌اى از اول شب گزارده مى‌شوند، وَ سَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا يعنى «نماز شب»، [٤٩] به روايت از امام رضا (ع). و تأكيد خداوند متعال بر نمازهاى مفرد معين در دو آيه بنا بر حكمتى است، و خداوند سبحانه و تعالى گفته است

(اذكر، اسجد، و سبّح) و اين همه بر گرد محور يكتاپرستى و تأكيد بندگى انحصارى براى خدا دوران دارد، و همين راز فضيلت و نيرومند شدن عليه فشارها و چالشهايى است كه آدمى را به شرك مى‌خواند.

[٢٧- ٣١] پس از آن كه قرآن براى ما از ابرارى سخن گفت كه/ ١٩٤ راه سپاسگزارى و هدايت را برگزيده‌اند، و اين كه ايمان ايشان به روز قيامت و ترسشان‌