تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٩ - شرح آيات
اجتماعى) را نيز مجرم مىشمارد، بدان سبب كه گناه پرداختن، به دزدى و تبهكارى در زير فشار نيازمندى و گرسنگى بزرگتر از گناه توانگران براى رفع نيازمنديهاى ضرورى او نيست.
/ ١١١ ثالثا: همراه با جريان به پيش رفتن.
وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ و با خداوندان باطل در باطل پيش مىرفتيم.» قتاده گفت: هر وقت گمراهى به گمراهى براى درآمدن به باطل مىپرداخت، ما نيز با او به گمراهى مىپرداختيم، يعنى ما نيز جانهاى خود را با درآمدن در باطل همچون آلوده شدن كسى بر اثر فرو رفتن در يك مايع آلوده مىساختيم، پس چون همراه با كسى كه تكذيب حق مىكند بيرون مىآمدند و در گفتار پيروى از ايشان مىكردند، فرو رفته و آلوده همچون ايشان در باطل بوديم، [١١٧] و ابن زيد گفته است كه: با پردازندگان در امر محمد (ص) خوض مىكرديم كه اين گفته آنان بود: دروغگو، ديوانه، جادوگر ... [١١٨] استقلال از مهمترين هدفهاى انسان در زندگى است، بدان روى كه محتوى توحيد است، و جوهر بندگى خدا، و گزيده آزادى انسان ... و لذا خوض با پردازندگان به امر محمّد، و همراه با جريان غالب تا آن جا كه پيش رود بيش رفتن، جرم بزرگى است كه آدمى در حق نفس خويش مرتكب مىشود، و همچنين از مصداقهاى شرك به خدا محسوب مىشود كه در نزد خدا مستوجب سختترين شكنجه و عذاب است، زيرا كه عاملى اساسى از عوامل خطاى انسان و انحراف و گمراهى او محسوب مىشود. [١١٩] رسالتهاى خدا انسان را به ذات خويش و شناختن كرامتى كه در نزد خدا
[١١٧] - مجمع البيان، ج ١٠، ص ٣٨٦.
[١١٨] - فتح القدير، ج ٥، ص ٣٣٣.
[١١٩] - از نقش حس توافق اجتماعى منفى، در كتاب «منطق اسلامى، اصول و روشهاى آن»، ص ٤٠- ٢١٩ سخن گفتهايم.