الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨ - فرق بين الف و لام تعريف ماهيت و بين اسم جنس نكره

و نظير آن اين كلاماست كه گفته ميشود: و اللّه لا اتزوّج النساء (بخدا قسم با جنس و ماهيّت زن ازدواج نخواهم كرد).

شاهد در الف و لام « النساء » است كه براى تعريف ماهيّت است.

يا مانند:

و اللّه لا البس الثياب (بخدا سوگند جنس ثوب را نخواهم پوشيد).

شاهد در الف و لام « الثياب » است كه براى تعريف ماهيت مى‌باشد.

و شاهد بر اينكه « الف و لام» در ايندو مثال اخير براى تعريف ماهيت است آنستكه قسم خورنده اگر با يك زن ازدواج كرده يا يك ثوب و جامه را به تن نمايد مخالفت قسم را كرده و كفّاره در عهده‌اش مى‌آيد در حاليكه اگر الف و لام براى تعريف ماهيّت نمى‌بود نبايد چنين باشد مثلا اگر الف و لام براى استغراق افراد باشد معناى مثال اوّل اينستكه: با كلّ فرد فرداز زنان ازدواج نمى‌كنم.

پرواضح است اگر با يكى تنها ازدواج نمود مخالفت با قسم را نكرده و بدين ترتيب مكلّف به دادن كفّاره نيست.

برخى از ادباء گفته‌اند:

الف و لام در اين امثله براى تعريف عهد مى‌باشد چه آنكه اجناس در واقع امورى معهود در ذهن هستند كه برخى از آنها از بعضى ديگر ممتاز و مشخصند چنانچه جنس حيوان از جنس نبات ممتاز است و بدين ترتيب صحيح است بگوئيم: معهود به شخص و جنس تقسيم مى‌شود پس هركدام از جنس و شخص از اقسام معهود بوده لاجرم الف و لامى كه بر سر آنها داخل ميشود براى عهد مى‌باشد.

فرق بين الف و لام تعريف ماهيت و بين اسم جنس نكره‌

فرق بين الف و لامى كه براى تعريف يا ماهيت است با اسم جنس نكره همان فرق بين مطلق و مقيّد مى‌باشد، بنابراين همانطوريكه فرق بين ايندو از حيث توسعه و