الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٦ - معناى«اما» در پارهاى از عبارات

قوله: اذ لا يعمل الحرف: يعنى حرفى كه از فعل نيابت كرده است.

قوله: على تقدير العلم للمحذوف: چه آنكه اگر فعل مذكور يعنى « اكرم » عمل كرده باشد لازم مى‌آيد معمول خبر « انّ » بر « ان » مقدّم شده باشد و اين جايز نيست.

قوله: انّه ليس من اقسام امّا الخ: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: امّا ذا كنتم تعملون: آيه (٨٤) از سوره نحل.

امّا: مركّب از « ام منقطعه» و « ماء استفهاميه».

ذا: اسم موصول.

كنتم: كان با اسمش.

تعملون: خبر براى « كنتم » .

قوله: ابا خراشة امّا انت ذانفر:

تجزيه و تركيب‌

ابا: اسم، مضاف، منصوب است بنابر اينكه مناداى مضاف است و حرف « نداء » محذوف مى‌باشد.

خراشة: مضاف‌اليه.

امّا: در اصل لان كنت بوده.

انت: اسم براى « كان » محذوف.

ذا: اسم، مضاف، خبر براى « كان » .

نفر: مضاف‌اليه.

فاء: جواب براى شرط.

انّ: از حروف مشبهة بالفعل.

قومى: مضاف و مضاف‌اليه، اسم براى « ان » منصوب.

لم: از حروف جازمه، عامل، مبنى.