الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٨ - مسئله ادبى

قوله: و قيّد ابن مالك الجواز بغير الصلة: مقصود از « جواز » جواز نيابة ال عن الضمير المضاف‌اليه مى‌باشد.

قوله: علّم آدم الاسماء كلّها: آيه (٣١) از سوره بقره.

تجزيه و تركيب‌

علّم: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب تفعيل متعدّى به دو مفعول و ضمير فاعلى مستتر در آن به « اللّه » راجع است.

آدم: مفعول اوّل.

الاسماء: مفعول دوّم.

كلّها: مضاف و مضاف‌اليه، مؤكّد براى « الاسماء » .

قوله: و قال ابو شامّه: وى عبد الرحمن بن اسماعيل بوده كه از علماء علم قرائت و فقه و ادب و تاريخ بشمار مى‌آيد.

قوله: بدئت ببسم اللّه فى النّظم اوّلا:

تجزيه و تركيب‌

بدئت: فعل و فاعل.

باء: حرف جرّ.

بسم: مجرور بباء، متعلق به « بدئت » ، مضاف.

اللّه: مضاف‌اليه.

فى النظم: جار و مجرور، متعلّق به « بدئت » .

اوّلا: حال است از « بسم اللّه».

تباركت: فعل مضارع، مفرد، مذكر، حاضر و ضمير « انت » در آن فاعلش مى‌باشد.

رحمانا: تمييز است از نسبت « تبارك » به فاعلش.