الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٣ - كلام در اطراف الف و لام
[كلام در اطراف الف و لام]
قوله: فالاولى: يعنى الف و لامى كه در شعر واقع ميشود.
قوله: باعدام العمرو من اسيرها الخ:
تجزيه و تركيب
باعد: فعل ماضى، مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مزيد، باب مفاعله، متعدى، مبنى بر فتح.
ام: اسم، مضاف، مفعول مقدّم براى « باعد » .
ال: زائده.
عمرو: مضافاليه.
من: حرف جرّ، عامل، مبنى.
اسير: مجرور به « من » ، متعلق به « باعد » ظرف لغو، مضاف، ضمير متصل به مجرور، مضافاليه براى « اسير » ، مبنى، اسم، جمع حارس، اسم فاعل، مضاف، فاعل براى « باعد » .
ها: ضمير متصل مجرور، مضافاليه براى « اسير » ، مبنى.
حرّاس: اسم، جمع حارس، اسم فاعل، مضاف، فاعل براى « باعد » .
ابواب: اسم، جمع باب، جمع قلّه، مضافاليه، مجرور.
على: حرف جرّ.
قصور: اسم، جمع قصر، جمع ثره، مجرور به « على » ، متعلق به « حرّاس » ، ظرف لغو، مضاف.
ها: ضمير متصل مجرور، مضافاليه براى « قصور » .
قوله: رأيت الوليد بن اليزيد مباركا:
تجزيه و تركيب
رأيت: فعل ماضى، صيغه متكلّم وحده، ثلاثى مجرّد، معلوم، متعدى به دو مفعول،