كسر أصنام الجاهلية - الملا صدرا - الصفحة ٢٦٨
اين هفت كس را بدين جهت «بدلاء» گويند كه چون يكى از آنها از جايش مسافرت مىكند در آنجا جسدى مىگذارد كه همانند صورت اوست، بگونهاى كه كس نمىداند كه او رفته است. در واقع معناى «بدل» همين است و بس. و آنها بر قلب ابراهيم- عليه السلام- هستند. [١]
ابو ذر غفارى (جندب بن جناده): از قبيله بنى غفار، صحابى بزرگ پيامبر (ص) و از ياران على- عليه السلام- است. به آن حضرت چنان نزديك بود كه در مراسم كاملا خصوصى حضرت فاطمه زهرا- سلام اللّه عليها- شركت كرد. على- عليه السلام- در خطبه صد و سيّم نهج البلاغة از وى ستايش كرده است. ابو ذر با گنج نهادن و ثروتاندوزى مخالفت مىورزيد، بگونهاى كه مىتوان او را مخالف مالكيّت فردى قلمداد كرد. به احتمال قوى به همين جهت در زمان خلافت عثمان به ربذه تبعيد گرديد، در همانجا درگذشت و مدفون شده. [٢]
ابو سهل بلخى؛ ابو زيد احمد بن سهل بلخى (٢٣٥- ٣٢٢ ه. ق): از حكما و فصحاى اسلام، كثير التأليف و متفنّن در علوم بوده است. از شاگردان كندى به شمار آمده است. ابو حيان توحيدى او را «سيّد أهل المشرق في أنواع الحكمة» شناسانده و شهرستانى از متأخّران فلاسفه اسلام شمرده و در رديف كندى و ... قرار داده است.
برخى او را در علم كلام همرديف جاحظ دانسته و «جاحظ خراسان» لقب دادهاند.
[١] ر. ك: اصطلاحات الصوفيّة، ابن عربى، ذيل تعريفات جرجانى، ص ٢٣٥؛ اصطلاحات الصوفيّة، كاشانى، ص ٣٦.
[٢] ر. ك: تاريخ يعقوبى، ج ٢، ص ١٥؛ مروج الذهب، ج ٢، صص ٣٤٨ و ٣٤٩.