در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٩٣ - عمل پاك از نيّت پاك سرچشمه مى گيرد

احاديث اسلامى چنين مى خوانيم:«من أصلح سريرته، أصلح اللّه علانيته; هر كس درون خود را اصلاح كند، خداوند ظاهر و برون او را اصلاح مى فرمايد». يعنى نتيجه قطعى اصلاح درون، خوبى و پاكى برون است.

مكتب اصلاحى و تربيتى پيامبران بر اساس ايجاد دگرگونى در درون افراد و معتقد ساختن آنان به لزوم اعمال و وظايفى است كه بايد انجام دهند; به طورى كه اگر تخلّف كنند در سراى ديگر با واكنش شديدى (كيفر) و يا محروميّت از پاداش رو به رو مى گردند. ناگفته پيداست پس از يك چنين دگرگونى، افراد به طور خودكار وظايف خود را انجام مى دهند. در حالى كه ديگر مكتب هاى تربيتى جهان، از چنين امتيازى برخوردار نيستند.

اسلام، ارزش اصلاح درون را به مقامى رسانيده است كه نيت پاك را جاى گزين عمل ساخته و به نيت تنها، همان پاداش را مى دهد كه بر عمل مى دهد.

مردى در جنگ جمل، پس از فتح و پيروزى حضور على(عليه السلام) آمد و گفت: من در ركاب شما جنگ كردم، ولى با خود مى گويم: اى كاش برادرم كه در كوفه زندگى مى كند، در اين جنگ شركت مى نمود و او نيز از فيض الهى سهمى مى برد.

امام در پاسخ او فرمود: «آيا نيّت درونى برادر تو با ماست»(يعنى اگر مى شنيد كه امروز گروه هاى حق و باطل در سرزمين بصره در برابر يكديگر صف آرايى كرده اند، طرفدار جناح ما مى شد؟). وى در پاسخ امام گفت: بله. امام به او فرمود: نه تنها برادر تو از فيض جهاد بهره برد، بلكه گروهى از مردان كه در صلب هاى پدران و رحم هاى مادران هستند، از اين فيض بى بهره نمانده اند; يعنى هرگاه آنان پس از تولد، به سان برادر تو داراى انديشه ونيّت پاك باشند قطعاً سهمى خواهند داشت.[١]