در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٢٥ - پاداش مجاهدان راه خدا

اعمالشان ضبط مى كند.(إِلاّ كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ) و اين وعده اى قطعى است; زيرا تخلف از وعده، بر خدا قبيح است و ساحت خدا از هر قبحى پيراسته است.(إِنَّ اللّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنينَ).

اين تشويق ها و تقديرها به ضميمه بيان عاطفى و منطقى، در آيه نخست، مطرح شده است(آيه ١٢٠) در حالى كه در آيه بعد (آيه ١٢١) به صورت ضابطه اى كلى دو مطلب را يادآور مى شود:

الف) مجاهدان راه خدا بدانند هر نوع خدمت مالى كه از آنان سر بزند، در دفتر اعمالشان نوشته مى شود:(وَلا يُنْفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلاَ كَبِيرَةً).

ب) مجاهدان راه خدا بدانند هر نوع خدمت جانى كه از آنان سر بزند، بى پاداش نخواهد بود:(وَلا يَقْطَعُونَ وادِياً إِلاّ كُتِبَ لَهُمْ).

سرانجام، در آيه دوم با جمع بندى خاصى يادآور مى شود اين نوع اعمال به عنوان بهترين عمل در دفتر اعمال آنان ضبط خواهد شد. مسلماً مجاهدان در راه خدا اعمال ديگرى نيز دارند كه مايه خشنودى خداست، ولى هيچ عملى از نظر زيبايى به پايه اين اعمال نمى رسد و اين اعمال گل سر سبد كارهاى آنان خواهد بود چنان كه مى فرمايد:(لِيَجْزِيَهُمُ اللّهُ أَحْسَنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ).

بنابراين تفسير«أحْسَنَ» صفت كار آنهاست. تو گويى خدا چنين مى گويد: «لِيَجْزيَهُمُ اللّه أَحْسَنَ أَعمالِهِم» يعنى خداوند به اعمال شايسته و زيباى آنان پاداش مى دهد.

برخى احتمال مى دهند كه «أحسن» قيد فعل متقدم «لِيَجْزِيَهُمْ» باشد در اين صورت معناى آيه، اين مى شود كه اعمال آنان را به بهترين وجه پاداش مى دهد.