در سرزمين تبوک(تفسير سوره توبه) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٣ - فضيلت غير قابل انكار

پيامبر على را به عنوان پيام رسان خود اعزام نموده و او را تنها براى ابلاغ آيات خدا برگزيده و فرمود: آيا آن كس كه از خاندان من نيست، شايستگى ابلاغ پيام مرا دارد؟!

عزل ابوبكر و گزينش مجدّد امام به جاى وى، در ميان مفسران و تاريخ نگاران اسلام سروصدايى به راه انداخته و هر فردى مطابق تمايلات درونى خود آن را تحليل كرده است. به طور مسلّم هر نوع داورى كه بر اساس تعصبات مذهبى و عقايد درونى استوار باشد، جز پيشداورى چيز ديگرى نخواهد بود و اگر اين نويسندگان، عقايد خود را كنار مى گذاردند و در جمله اى كه از پيامبر، در مورد اين عزل و نصب نقل شده است دقت مى كردند، به حقيقت و علت آن به خوبى پى مى بردند; ولى متأسفانه گفتار پيامبر را كنار نهاده و از پيش خود عللى تراشيده اند كه به سان علل پس از وقوع حادثه است.

محمود آلوسى بغدادى(متوفّى ١٢٧٠هـ.ق) نويسنده تفسير روح المعانى كوشيده است حادثه عزل ابوبكر را طورى توجيه كند كه از مقام و شخصيت و معنويت وى نكاهد. وى مى نويسد: ابوبكر شخص مهربانى بود، در حالى كه على مرد شجاع و دليرى بود و لغو پيمان و تهديد مشركان و مباح شمردن خون آنان، بيش از همه به شجاعت و قوّت قلب نيازمند است و اين صفت در على بيش از ابوبكر، كه به رحمت و شفقت اشتهار داشته، موجود بود; از اين جهت، پيامبر ابوبكر را از ابلاغ چنين پيامى معذور شمرد و على را به جاى او برگزيد.[١]

گفتار آلوسى جز پيشداورى چيزى ديگر نيست و اساس آن ناديده گرفتن گفتار پيامبر است. پيامبر هرگز علت گزينش مجدّد على را به گونه اى كه آلوسى توجيه كرده است تعليل ننموده، بلكه علت اين دگرگونى را چنين بيان نمود: من