١٨٧- اگر روزه‌دار چيزى را سهواً فرو ببرد، و پيش از رسيدن آن به حلق- مخرج خاء- متذكر شود، بايد آن را بيرون آورد، و در اين صورت روزه‌اش صحيح است؛ ولى اگر بعد از رسيدن به حلق متذكر شود، بيرون آوردن آن واجب نيست، بلكه با صدق قى بر آن، جائز نيست آن را بيرون آورد؛ اما اگر شك كند به حلق رسيده است يا نه، بايد آن را بيرون آورد.

١٨٨- كسى كه روزه واجب معيّن گرفته است، اگر در هنگام اشتغال به نماز چيزى مثل مگس و پشه يا ذرّه‌هاى غذائى كه لاى دندانهايش مانده است در گلوى او وارد شود و بيرون آوردن آن- به سبب تكلّم كردن به «اخ» و غير آن- باعث شكستن نماز شود، چنانچه بتواند بايد به همان حال نماز را تمام كند؛ و اگر نتواند و امر دائر باشد بين باطل كردن روزه به سبب فرو بردن آن و شكستن نماز به سبب خارج كردن آن، پس اگر به حدّ حلق نرسيده و فرو بردن آن چيز فى نفسه حرام باشد- مانند پشه و ...- واجب است نماز را قطع كند و آن را بيرون آورد، هرچند وقت نماز تنگ باشد؛ و اگرفرو بردن آن چيز فى‌نفسه حلال است- مانند بقاياى غذاء- چنانچه وقت نماز وسعت دارد- و لو به مقدار درك يك ركعت- بايد نماز را قطع كند، و آن را خارج نمايد؛ ولى در تنگى وقت واجب است آن را فرو برد و روزه را باطل نمايد؛ و اگر آن چيز به حلق رسيده باشد- چه از چيزهايى باشد كه فى نفسه فرو بردن آن حرام است يا نه- خارج كردن آن واجب نيست، و نمازش هم صحيح مى‌باشد.

١٨٩- جائز است روزه‌دار عمداً انگشت يا چيز ديگرى را داخل حلق خود كند و چيزى را كه به حلقش فرو رفته است بيرون آورد.

١٩٠- اگر روزه‌دار يقين داشته باشد كه به واسطه آروغ زدن چيزى از گلويش بيرون مى‌آيد، نبايد آروغ بزند؛ ولى اگر يقين نداشته باشد، اشكال ندارد كه عمداً آروغ بزند.

١٩١- اگر روزه‌دار آروغ بزند و بى اختيار چيزى از درون معده به دهانش بيايد، بايد آن را بيرون بريزد؛ و چنانچه بى‌اختيار فرو رود، روزه‌اش صحيح است؛ و اگر از روى عمد و اختيار آن را فرو برد، روزه‌اش باطل مى‌شود و قضاء و كفاره بر او واجب‌