صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٤٣ - اختناق رژيم و انفجار تودهها
نقشه سركوبى نيروهاى انسانى
مقصد اين بود كه مملكت را از قوههايى كه مىتوانند اين قدرتها جلوگيرى كنند از منافع آنها؛ پاك كنند؛ آن قدرتها را سركوب كنند. در مراكز آنكه ادراك كرده بودند قدرت روحانيين بود. و قبل از اينكه دانشگاه پيدا بشود، روحانيون را مورد نظر داشتند. بعد هم كه دانشگاهها يك قدرى زياد شد و جمعيتشان زياد شد، آنها هم تحت نظر درآمدند. اينها را به يك جور سركوب كردند. و عشاير هم همين طور. چون آنها ادراك اين را كرده بودند كه اين عشاير هستند كه اگر يك وقت مثلًا قيام كنند، نمىگذارند اينها به منافعى كه دارند برسند. عشاير را هم مىخواستند از آن محالى كه دارند اينها را كوچ بدهند به يك محل ديگر. از محلى كه محل قدرتشان بود اينها را دور كنند. و كوچ هم دادند. زيادى از عشاير را از محل خودشان كوچ دادند به يك محلهاى ديگر. و معلوم است كه وقتى عشاير از آن محلهايى كه آشنا بودند به وضعيت كوهستانهاى محل، دور بشوند و بروند به يك جاى غربتى، اينها قدرتشان را از دست مىدهند. نقشه هم همين بود كه عشاير كه مىتوانند يك وقت قيام كنند بر خلاف مصالح آنها، اينها را خلع سلاح بكنند. علاوه بر اين، از محلهاى خودشان دورشان كنند، و كوچشان بدهند به يك محالّ ديگر.
اختناق رژيم و انفجار تودهها
در زمان رضا شاه، اين كارها- شايد شما اكثرتان يادتان نباشد- اين كارها شد و در مراكز، از قبيل تهران و قم و اصفهان و مشهد و اينجاها، كه مركز روحانيت بود، با روحانيت مخالفتهاى شديد كردند و سركوب كردند روحانيت را. اين ظلمهايى كه شما در محل خودتان ادراك كرديد و معاينه كرديد ظلمهاى اينها را، همه ماها اينها را ديديم منتها ما با يك وضعى، شما با يك وضع ديگرى، و اقشار ديگر ملت ما هر كدام به يك وضعى، اين ظلمها و اين اختناقها و اينها را ديدهاند. و يكى از [عواملى] كه موجب پيروزى شماها شد همين زيادى ظلم و زيادى اختناق؛ كه اين اختناق وقتى زياد شد،