یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٢ - یادداشت عبادت ( ماهیت عبادت )

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ١٧٢

تسبیحه للَّه، فسبحان اللَّه علی کل حال. اقول و ذلک لان نقصانات الخلائق دلائل کمالات الخالق، و کثراتها و اختلافاتها شواهد وحدانیته و انتفاء الشریک عنه و الضد و الند کما قال امیرالمؤمنین علیه السلام: بتشعیره المشاعر عرف ان لا مشعر له و بتجهیره الجواهر عرف ان لا جوهر له و بمضادته بین الاشیاء عرف ان لا ضد له و بمقارنته بین الاشیاء عرف ان لا قرین له (الحدیث).

ایضاً صافی در ذیل آیه ٥٠ از سوره نحل میگوید:

قال بعض اهل المعرفة ان امثال هذه الآیات یدل علی ان العالم کله فی مقام الشهود و العبادة الّا کل مخلوق له قوة التفکر و لیس الّا النفوس الناطقة الانسانیة و الحیوانیة خاصة من حیث اعیان انفسهم لامن حیث هیاکلهم، فان هیاکلهم کسایر العالم فی التسبیح له و السجود فاعضاء البدن کلها مسبحة ناطقه الّا تریها تشهد علی النفوس المسخرة لها یوم القیمة من الجلود و الایدی و الارجل و الالسنة و السمع و البصر و جمیع القوی فالحکم للَّه العلی الکبیر.

در ذیل آیه ٤٨ از سوره نحل میگوید:

القمی قال ظل المؤمن یسجد طوعاً و ظل الکافر یسجد کرهاً و هو نموّهم و حرکتهم و زیادتهم و نقصانهم.

و فی نهج البلاغه: فتبارک الذی یسجد له من فی السموات و الارض طوعاً و کرهاً، و یعفّر [١] له خدّاً و وجهاً و یلقی بالطاعة [٢]