یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥ - شفاعت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٥

یج. عقاید سایر فرق اسلامی و غیر اسلامی در باب شفاعت ید. شفاعت، رافع عقاب و حداکثر موجب مزید ثواب است، اما رافع درجه نیست.

یه. شفاعت و دعا ٢. اما معنی لغوی شفاعت: از ماده شفع است که ضد وَتر و به معنی ضمیمه شدن و خارج کردن طرف از وتریت است. مفهوم شفاعت با وساطت فرق میکند. مفهوم شفاعت از اینجا پیدا شده- ظاهراً که مشفوعٌ له از ترس یا خجالت، کسی دیگر را همراه خود میآورده است. اینکه در تفسیر المیزان میگوید در مفهوم شفاعت افتاده است که شفیع جزء علت است نه علت مستقله، درست نیست زیرا این جهت یعنی ضمیمه شدن در علیت در این مفهوم اعتبار نشده است، ضمیمه شدن در حضور نزد مشفوعٌ عنده در آن اعتبار شده است.

به حسب معنی اصطلاحی، شفاعت عبارت است از وساطت پیغمبر یا امام یا فرشته یا مؤمن برای رفع عقاب از مجرمی.

٣. اما اقسام شفاعت [١]. شفاعت یا تکوینی است و یا تشریعی.

شفاعت تشریعی یا دنیوی است یا اخروی. در تفسیر المیزان جلد اول، صفحه ١٦٢ میفرماید: آیه ان ربکم اللَّه الذی خلق السموات و الارض فی ستة ایام ثم استوی علی العرش یدبر الامر ما من شفیع الّا من بعد اذنه (یونس، ٣) و آیه من ذا الذی یشفع عنده الّا باذنه (بقره، ٢٥٥) ناظر به شفاعت تکوینی یعنی وساطت اسباب و علل تکوینی است. و اما آیاتی از قبیل: یومئذ لا تنفع الشفاعة الّا من اذن له الرحمن و رضی له قولًا، ناظر به شفاعت تشریعی است [٢]