یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٨ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٠٨

باید متعلق به همه مسلمین باشد نه به دسته مخصوص که در بند ٥ گفته خواهد شد.

آقای غفوری میگوید:

امروز بشر احساس کرده که احتیاج دارد به محلی که محترم بوده و از نظر بین المللی محل دادرسی و کنفرانسهای جهانی و بالاخره مرجع رفع اختلافات بزرگ باشد ... آیا این نکته را نباید مسلمین توجه داشته باشند که چندین قرن قبل طرح صحیح یک مجمع دینی برای ایجاد وحدت در بین ایشان ریخته شده؟.

کعبه نگهدارنده مسلمین است:

٤. خانه کعبه و ماه ذی الحجة وسیلهای است برای قیام امر مسلمین: جعل اللَّه الکعبة البیت الحرام قیاماً للناس و الشهر الحرام و الهدی و القلائد ... در این آیه اثر اجتماعی حج و اعمال آن ذکر شده است، چنانکه در روایات نیز آمده است. رجوع شود به بند ...

حرمت و لزوم تعظیم:

کلمه «حرام» که تکرار شده، فلسفه و مناط را ذکر میکند، یعنی داشتن چنین مکان محترمی نگهدارنده مسلمین است.

عمومی بودن و اختصاصی نبودن آن:

٥. این خانه و بلکه حرم نباید مالک خصوصی داشته باشد، مال خداست یعنی مال همه است. همه حرم حکم مسجد را از این جهت دارد (نه از سایر جهات)، لهذا در ذیل این آیه: ان الذین کفروا و یصدون عن سبیل اللَّه و المسجد الحرام الذی جعلناه للناس [١] سواء العاکف فیه و الباد [٢]، در حدیث وارد شده که کسی حق ندارد مردم را مانع شود از ورود به مکه به عنوان اینکه اینجا شهر ما و وطن ما و مملکت

جعلناه للناس سواء العاکف ... جعل اللَّه الکعبة البیت الحرام قیاماً للناس ...