١. لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط و انزلنا الحدید فیه بأس شدید و منافع للناس و لیعلم اللَّه من ینصره و رسله بالغیب ان اللَّه قوی عزیز (سوره حدید).

هدف رسالت عدالت است و عدالت متوقف بر دو چیز است: وضع قانون عادلانه و حسن اجرا:

به حکم این آیه کریمه یکی از هدفهای رسالت انبیا برقرار ساختن عدالت اجتماعی است [١]، یعنی اینکه روابط مردم که با هم زندگانی میکنند (زندگی اجتماعی دارند) عادلانه باشد نه ظالمانه؛ یعنی اولًا قوانین و مقرراتی عادلانه در میان آنها وضع شود و ثانیاً آن مقررات، صحیح و درست و کامل اجرا شود. در اینجا مباحث زیادی هست که بحث در عدالت اجتماعی- که یکی از هدفهای اصلی انبیاست- متوقف است بر بحث در آنها:

١. لزوم قانون و مقررات وضعی در میان بشر و اینکه زندگانی اجتماعی بشر بدون وجود یک سلسله مقررات مورد قبول که آن مقررات وظایف و تکالیف و حقوق و حدود افراد را مشخص کند میسر نیست و اینکه فلسفه لزوم و ضرورت قانون در میان بشر

[١] مطلب به این صورت باید گفته شود که هدف انبیا و یا یکی از هدفهای انبیا به نص این آیه برقرار کردن عدالت است و با توجه به مطلب دیگر و آن اینکه وحی و رسالت برای نیازهایی است که بشر با کوشش و مساعی خودش قادر نیست آنها را رفع کند، پس (نتیجه این دو مقدمه) تز انبیا این است که برقراری عدالت فقط به وسیله و وساطت انبیا ممکن است. مطلب دیگر اینکه برقراری عدالت در میان مردم به این است که قانون عادلانهای در میان مردم باشد و آن قانون حسن اجرا داشته باشد. نیاز به انبیا، هم از ناحیه وضع قانون است و هم از ناحیه حسن اجرای آن. اما از ناحیه وضع قانون به خاطر اینکه وضع قانون عادلانه به معنی این است که در قانون مصالح عموم در نظر گرفته شده باشد و این متوقف است اولًا بر تشخیص مصالح واقعی عموم که بر بشر عادی غیر ممکن است و ثانیاً بر بیطرفی و عدم دخالت تمایلات و احساسات که آن هم عملًا غیر ممکن است. اما در ناحیه اجرا به جهت اینکه ...