یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٣ - فلسفه و راز عبادت
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ١٩٣
توجه اساسی ترین قسمت خودآگاهی را تشکیل میدهد.
آنان که بیشتر چنین هستند، محتملًا دینی ترین مردمانند. ولی اطمینان دارم که حتی آن کسان هم که میگویند که بکلی فاقد آنند خود را فریب میدهند و حقیقتاً تا حدی دیندارند.
ماهیت عبادت پرواز روح است:
فلسفه و راز عبادت
عبادت یک نوع پرواز روح به افقهای وسیعتر و عالیتر از حضیض مادی و تنگنای حیات محدود حیوانی است [١]. مجاهدان به هرجا میرفتند برنامه خود را چنین توضیح میدادند: ما آمدهایم تا مردم را از پرستش بندگان به پرستش خداوند [٢] و از تنگی جهان به فراخی آن و از ستم حکام به عدل اسلام برسانیم. الکسیس کارل میگوید:
عبادت رمز آزادی:
نیایش اصولًا کشش روح است به سوی کانون غیر مادی جهان، به عبارت دیگر پرواز روح است به سوی خدا و یا حالت پرستش عاشقانهای است نسبت به آن مبدئی که معجزه حیات از او سر زده است، کوشش انسان است برای ارتباط با آن وجود غیرمرئی، آفریدگار همه هستی، حکمت مطلق، قدرت مطلق، خیر مطلق ...
عبادت نشانه دوستی خدا، سپاسگزاری او، آمادگی به خدمت اوست:
انسان در برابر خداوندگار هستی نشان میدهد که او را دوست دارد، نعمات او را سپاس میگذارد و آماده است تا خواست او را هرچه هست انجام
[١] به عبارت دیگر عبادت نماینده یک امکان نفسانی در انسان است که از آن به سلوک الی اللَّه تعبیر میشود. این امکان در حیوان وجود ندارد.[٢] یعنی انسان به هر حال از پرستش بینیاز نیست، اگر خدا را پرستش نکند جماد یا حیوان یا انسانی را پرستش میکند و اگر خدا را پرستش کند از پرستش غیر آزاد میشود.