یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٧ - یادداشت عبادت ( ماهیت عبادت )

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ١٧٧

حد بکند.

کتاب «آینده علم» رنان:

٤. در نیمه دوم قرن نوزدهم تصور میکردند که علم میتواند جانشین دین بشود، یعنی علم بتواند ضمانت اجرایی اخلاق و قانون را به عهده بگیرد. ارنست رنان کتابی نوشت به نام آینده علم و ادعا کرد در آینده نزدیکی علم جانشین دین میشود، اما نمرد مگر آنکه اقرار کرد اشتباه کرده است. علت اینکه سازمان ملل به صورت یک مؤسسه بیاعتباری درآمده است و روشنفکران جهان در فکر یک سازمان جهانی مذهبی میباشند همین است.

بلی کاری که علم و تمدن در زمینهای که دین باید بکند کرد این بود که مظالم و جنایات را از روی پرده به زیر پرده برد، صراحت را تبدیل به نفاق کرد، حجاج بن یوسفهای عصر ما در قیافه ابوذر غفاری کار خود را انجام میدهند.

٥. آیه ضرب اللَّه مثلًا کلمة طیبة ... میخواهد بفرماید ثمرات و میوههای خوش و خوب انسانیت در زمینه اخلاق و عدالت جز از درخت ایمان به خدا که با عبادت آبیاری میشود میسر نیست.

٦. بزرگترین اشتباه ما این بود که به تقلید فرنگیها معبد و مسجد را که اسلام با آموزش و پرورش و دادگستری و سایر مؤسسات اجتماعی بهم آمیخته بود از هم جدا کردیم. برای توضیح و تکمیل این ورقهها رجوع شود به ورقههای یادداشت عبادت و ورقههای فلسفه نماز و ورقههای عدالت اجتماعی.

جنبه منفی و مثبت یا بازدارندگی و نیروبخشی عبادت:

٧. تأثیر عبادات تنها از جنبه منع و منفی نیست. یاد خدا تنها از آن جهت نیست که مانع گناه اخلاقی و اجتماعی میشود (ان الصلوة تنهی عن الفحشاء و المنکر).

اللَّه اکبر به انسان شخصیت میدهد:

بعلاوه صفابخش و نیروده است: استعینوا بالصبر و الصلوة [١] یک اللَّه اکبر اگر در روح انسان اثر خود را بگذارد، همه چیز را در نظر انسان کوچک و حقیر میکند. کیست که در جریان