راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٨٦ - حقوق مسلمانان

از آن حضرت نقل است كه فرمود: «رسول خدا (ص) فرموده است: نشانه راستگويى عطسه است.»«٢١٠»

در روايت ديگرى آمده است: «هر گاه مردى سخنى بگويد، و كسى عطسه زند، آن عطسه گواه درستى سخن اوست.»«٢١١»

غزالى گويد: و از جمله حقوق آن است كه هر گاه گرفتار آدم بدى شد شايسته است كه با او نيكو معاشرت كند و از او دورى نمايد. يكى از بزرگان مى‌گويد: با مؤمن صميمانه رفتار كن و با بدكار با حسن خلق معاشرت نما، زيرا فاجر به حسن خلق ظاهرى راضى مى‌شود. ابو درداء مى‌گويد: همانا ما با گشاده‌رويى با گروههايى برخورد مى‌كنيم كه دلهايمان ايشان را لعنت مى‌كند اين است معناى مدارا و اين حالت در مورد كسى است كه از شرّ او بيم داشته باشيم. خداى تعالى مى‌فرمايد: ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ.«٢١٢»

ابن عباس درباره قول خداى تعالى: وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ«٢١٣» مى‌گويد: يعنى دشنام و آزردن را به وسيله سلام و مدارا، دفع مى‌كنند و در معناى قول خداى تعالى:

وَ لَوْ لا دَفْعُ الله النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ،«٢١٤» مى‌گويد: خدا به وسيله رغبت و ترس و حيا و مدارا مردم را از يكديگر دفع مى‌كند. عايشه مى‌گويد: مردى اجازه ورود خواست تا به خدمت رسول خدا (ص) برسد پيامبر (ص) فرمود: اجازه دهيد كه او مرد بد قبيله است! امّا وقتى كه وارد شد پيامبر (ص) با او بنرمى سخن گفت، به طورى كه من گمان كردم در نزد آن حضرت مقامى دارد، وقتى از خانه بيرون رفت به پيامبر عرض كردم:

وقتى كه وارد شد آنچه درباره او گفتنى بود گفتى، سپس با او بنرمى سخن گفتىي فرمود:

عايشه! بدترين مردم نزد خداى تعالى در روز قيامت كسى است كه مردم از ترس بد