راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء)
(١)
كتاب آداب غذا خوردن
٧ ص
(٢)
آداب نوشيدن آب
٢٢ ص
(٣)
باب دوم آدابى كه به دليل اجتماع و مشاركت در غذا، علاوه بر آداب ديگر بايد رعايت شود، هفت تاست
٣١ ص
(٤)
2- موقع غذا نبايد ساكت بمانند،
٣١ ص
(٥)
3- در ظرف غذا با رفيقش همراهى كند
٣١ ص
(٦)
4- لازم نباشد كه رفيقش به او بگويد بخور
٣٢ ص
(٧)
5- اشكالى ندارد كه دستش را ميان طشت بشويد
٣٣ ص
(٨)
6- به همراهان نگاه نكند
٣٥ ص
(٩)
7- كارى را كه باعث انزجار ديگران است، انجام ندهد
٣٥ ص
(١٠)
باب سوم در آداب غذا دادن به برادرانى كه به ديدن انسان مىآيند
٣٥ ص
(١١)
باب چهارم در آداب مهمانى
٤٦ ص
(١٢)
اما آوردن غذا پنج دستور دارد
٥٧ ص
(١٣)
1- زود آوردن غذا كه نوعى احترام گذاشتن به مهمان است
٥٧ ص
(١٤)
2- ترتيب خوراكيها
٥٨ ص
(١٥)
3- از انواع غذاها بهترين آنها را مقدّم بدارد
٥٩ ص
(١٦)
4- غذاهاى مختلف را پيش از آنكه بتوانند استفاده كامل ببرند، بر ندارد
٦٠ ص
(١٧)
5- به مقدار كفايت غذا حاضر كند،
٦١ ص
(١٨)
آداب بازگشت
٦٤ ص
(١٩)
1- ميزبان بايد تا در منزل با مهمان بيرون رود
٦٤ ص
(٢٠)
2- مهمان، خوشحال برگردد،
٦٥ ص
(٢١)
باب پنجم در آداب امور متفرقهاى كه از نظر طبّى و شرعى ممنوع است
٦٨ ص
(٢٢)
3- حجّاج به يكى از اطبّا گفت چيزى به من بگو كه به آن پاى بند باشم
٧٠ ص
(٢٣)
5- پرهيز براى آدم سالم زيان بخش است،
٧١ ص
(٢٤)
6- مستحب است براى صاحبان عزا و خانواده ميّت غذا ببرند،
٧١ ص
(٢٥)
7- نبايد در سر سفره ظالم حضور يابد
٧٢ ص
(٢٦)
8- از فتح موصلى نقل كردهاند كه به قصد ديدار بشر حافى بر او وارد شد
٧٢ ص
(٢٧)
9- يكى از بزرگان گويد خوردن غذا چهار نوع است
٧٣ ص
(٢٨)
كتاب آداب نكاح
٧٧ ص
(٢٩)
ترغيب به ازدواج
٧٩ ص
(٣٠)
اخبارى كه به ازدواج تشويق مىكند
٨٠ ص
(٣١)
در اعراض از ازدواج
٨٥ ص
(٣٢)
سود و زيان ازدواج
٨٦ ص
(٣٣)
فايده اوّل- فرزند هدف اصلى ازدواج است
٨٦ ص
(٣٤)
فايده دوّم- مصونيّت از شرّ شيطان
٩٤ ص
(٣٥)
فايده سوم- آرامش نفس و مأنوس ساختن آن با همنشينى
٩٨ ص
(٣٦)
فايده چهارم- خاطر جمع بودن از اداره منزل،
٩٩ ص
(٣٧)
فايده پنجم- مجاهدت و رياضت نفس از طريق رعايت
١٠١ ص
(٣٨)
آفتهاى ازدواج
١٠٤ ص
(٣٩)
1- مهمترين آفت آن ناتوانى بر كسب حلال است،
١٠٤ ص
(٤٠)
باب دوم درباره آنچه از حالات زن و شرايط عقد، بايد رعايت شود
١١٤ ص
(٤١)
امّا عقد و اركان و شرايط آن
١١٤ ص
(٤٢)
1- زن صالح و ديندار باشد
١٢٠ ص
(٤٣)
2- خوشخويى
١٢٢ ص
(٤٤)
3- زيبايى كه خود مطلوب و قابل توجه است،
١٢٦ ص
(٤٥)
4- زنى كه مهرش سبك باشد،
١٢٩ ص
(٤٦)
5- زن، اولاد آور باشد
١٣١ ص
(٤٧)
6- باكره باشد
١٣٢ ص
(٤٨)
8- زن از خويشاوندان نزديك نباشد،
١٣٣ ص
(٤٩)
باب سوم در آداب معاشرت و آنچه در دوام ازدواج دخالت دارد و زن و مرد بايد مراعات كنند
١٣٤ ص
(٥٠)
اوّل، وليمه
١٣٥ ص
(٥١)
پنجم در غيرت نسبت به همسرش ميانه رو باشد
١٤٣ ص
(٥٢)
ششم، ميانه روى در خرج
١٤٦ ص
(٥٣)
هفتم، بايد شوهر مسائل و احكام حيض را به مقدارى كه زن تكليف واجبش را بداند به او بياموزد
١٤٧ ص
(٥٤)
هشتم، هر گاه مردى چندين زن داشته باشد، بايد عدالت را در ميان آنها رعايت كند
١٤٨ ص
(٥٥)
نهم، در نافرمانى زنان،
١٤٩ ص
(٥٦)
باب اول در فضيلت كسب و تشويق به آن
١٦٥ ص
(٥٧)
باب دوّم درباره آشنايى با كسب
١٧٧ ص
(٥٨)
اركان عقد بيع
١٧٨ ص
(٥٩)
باب سوم «در بيان عدالت در معامله و اجتناب از ظلم»
٢٠٣ ص
(٦٠)
باب چهارم احسان در معامله
٢٠٤ ص
(٦١)
چهارم ادا كردن دين
٢١١ ص
(٦٢)
پنجم قبول اقاله
٢١٢ ص
(٦٣)
ششم نسيه دادن به تهيدستان
٢١٣ ص
(٦٤)
باب پنجم در دلسوزى تاجر نسبت به امور مربوط به دين و اهتمام به آخرتش
٢١٤ ص
(٦٥)
فضيلت حلال و مذمت حرام
٢٣١ ص
(٦٦)
باب دوّم در مراتب شبهات و منشأ پيدايش آنها و تميز آنها از حلال و حرام
٢٥٣ ص
(٦٧)
باب سوّم درباره تحقيق و پرسش، اقدام كردن، سهل انگارى و احتمال هر كدام
٢٧٧ ص
(٦٨)
باب پنجم درباره مقررّيهاى پادشاهان و جايزههاى ايشان و موارد حلال و حرام آن
٢٩٥ ص
(٦٩)
باب ششم موارد حلال و حرام در ارتباط با سلاطين ظالم و حكم رفتن به مجالس و ورود بر ايشان و گراميداشت
٣٠١ ص
(٧٠)
باب هفتم در مسائل متفرّقهاى كه بسيار مورد نيازند
٣٢٦ ص
(٧١)
بيان خشم و كين در راه خدا
٣٧٠ ص
(٧٢)
باب دوم درباره حقوق برادرى و رفاقت
٣٩٣ ص
(٧٣)
حق اوّل حق در مال
٣٩٣ ص
(٧٤)
حق دوم كمك به شخص، در برآوردن حاجتها
٣٩٧ ص
(٧٥)
حق سوم اين حق مربوط به زبان است
٣٩٩ ص
(٧٦)
حق چهارم حق بر زبان به سخن گفتن است
٤٠٩ ص
(٧٧)
حق پنجم گذشت از لغزشها و خطاهاست
٤١٦ ص
(٧٨)
حق ششم براى برادر دينى در زمان حيات و پس از مرگش دعا كنى
٤٢٢ ص
(٧٩)
حق هفتم وفادارى و صميميت،
٤٢٥ ص
(٨٠)
حق هشتم سبك گرفتن و ايجاد تكليف نكردن است
٤٢٨ ص
(٨١)
حقوق مسلمانان
٤٤١ ص
(٨٢)
فصل سخن جامع در آداب معاشرت
٥١٤ ص
(٨٣)
حقوق نزديكان و خويشاوندان
٥١٦ ص
(٨٤)
حقوق پدر و مادر و فرزند
٥٢٤ ص
(٨٥)
حقوق زرخريد (برده)
٥٣٦ ص
(٨٦)
اذهب فودّك عن فؤادى طالق = أبدا و ليس طلاق ذات البين
٤٢٧ ص
(٨٧)
فإن ارعويت فانّها تطليقة = و يدوم ودّك لى على ثنتين
٤٢٧ ص
(٨٨)
و إن امتنعت شفعتها بمثالها = فيكون تطليقين فى حيضين
٤٢٧ ص
(٨٩)
و اذا لثّلاث اتتك منّى بتّة = لم تغن عنك ولاية السيبين«63»
٤٢٧ ص
(٩٠)
وجدت مصيبات الزمان جميعها = سوى فرقة الاحباب هيّنة الخطب«64»
٤٢٧ ص
(٩١)
تذلّل لمن إن تذللّت له = يرى ذاك للفضل لا للبله
٤٣٢ ص
(٩٢)
و جانب صداقة من لا يزال = على الاصدقاء يرى الفضل له«69»
٤٣٢ ص
(٩٣)
كم صديق عرفته بصديق = صار احظى من الصّديق العتيق
٤٣٣ ص
(٩٤)
و رفيق رأيته فى طريق = صار عندى هو الصديق الحقيق«70»
٤٣٣ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص

راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٩٠ - باب سوّم درباره تحقيق و پرسش، اقدام كردن، سهل انگارى و احتمال هر كدام

خودش بيشتر حذر كند چرا كه او از روى علم و آگاهى چيزى را مى‌خورد، در حالى كه اعضاى خانواده چه بسا اگر ندانند عذرشان پذيرفته است، زيرا خود سرپرست امر خويش نبوده‌اند. بنابراين ابتدا خود از حلال استفاده كند و بعد به كسانى كه نانخور او هستند بدهد و هر گاه درباره خود، ميان مخارج مخصوص خوراك و پوشاك خويش و مخارج ديگر مانند اجرت حجامت كننده، رنگرز، رختشو، و مزد نوره‌كشى و روغن مالى، باربر، تعمير منزل، و كرايه چهارپايان، آتش تنور را بر افروختن و بهاى هيزم و روغن چراغ، مردّد باشد، بايد خوراك و لباسش را از حلال فراهم كند، زيرا آنچه مربوط به بدن اوست و ناگزير از آن است، سزاوارتر به پاكى است و هر گاه امر بين خوراك و لباس مردّد شود، احتمال دارد كه گفته شود: بايد خوراك از حلال باشد، زيرا كه با گوشت و خونش آميخته مى‌شود و هر گوشتى كه از حرام برويد آتش او را سزاوارتر است و اما فايده پوشاك، پوشيدن عورت و دفع گرما و سرما و حفظ بدن اوست و به نظر من صحّت اين گفتار واضحتر است.

محاسبى«٩» گويد: لباس مقدم بر خوراك است، چون لباس مدتى بر تن شخص مى‌ماند در حالى كه خوراك نمى‌ماند و به دليل روايتى كه نقل كرده‌اند: «همانا نماز كسى كه جامه‌اى بر تن داشته باشد كه به ده درهم خريدارى كرده كه يك درهم آن از حرام است، پذيرفته نمى‌شود.»«١٠»

اين احتمال درست است، اما امثال اين حديث درباره كسى كه در شكمش حرام باشد و گوشتش از حرام برويد نيز رسيده است. بنابراين رعايت اين كه گوشت و استخوان از حلال برويد بهتر است از اين رو بعضى از بزرگان آنچه از حرام نوشيده بودند، و نمى‌دانستند حرام است، بعد كه فهميدند استفراغ كردند تا از آن گوشتى در بدن ايشان نرويد كه بماند.


[٩] ابوعبدالله حارث بن اسد محاسبي صاحب کتاب الرّعايه لحقوق الله.

[١٠]- اين حديث را احمد از قول ابن عمر نقل کرده و در صفحه ٢٠٤ گذشت.