«٥» آنگاه مى‌فرمايد: فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ من الله وَ رَسُولِهِ«٦». سپس فرموده است: وَ إِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ«٧» و بعد از آن فرموده است: وَ من عادَ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ«٨». خداوند آغاز كار رباخوارى را در حكم اعلام جنگ با خدا و پايان آن را به منزله در معرض آتش قرار گرفتن ربا خوار مقرر فرموده است، و آيات وارده درباره حلال و حرام بى‌شمار است.

اما اخبار: ابن مسعود از پيامبر (ص) روايت كرده است كه فرمود: «طلب مال حلال بر هر مسلمانى واجب است.»«٩»

و چون پيامبر (ص) فرموده است: «طلب دانش بر هر مسلمانى واجب است»«١٠» بعضى از دانشمندان گفته‌اند: مقصود پيامبر (ص) در آن حديث نيز اين است كه طلب علم حلال و حرام واجب است و مقصود از هر دو حديث را يكى دانسته‌اند.

پيامبر (ص) فرمود: «هر كس از راه حلال براى معاش خانواده‌اش تلاش كند مانند كسى است كه در راه خدا جهاد كند و هر كه با آبرومندى در پى حلال دنيا باشد، در مرتبه شهدا خواهد بود.»«١١»

و پيامبر (ص) فرمود: «هر كس چهل روز خوراك حلال بخورد، خداوند قلبش را

[٥] بقره / ٢٧٨: اي کساني که ايمان آورده‌ايد از خدا بپرهيزيد و آنچه از (مطالبات) ربا باقي مانده رها کنيد، اگر ايمان داريد.

[٦]- بقره / ٢٧٩: اگر (چنين) نمي‌کنيد، بدانيد با جنگ با خدا و رسول روبرو خواهيد بود.

[٧]- بقره / ٢٧٩: و اگر توبه کنيد سرمايه‌هاي شما از آن شماست (اصل سرمايه بدون سود).

[٨]- بقره / ٢٧٥: اما کساني که باز گردند (و مجدّداً مرتکب اين گناه شوند) اهل آتش خواهند بود.

[٩]- اين حديث را طبراني در الاوسط به سند حسن نقل کرده است، همان طوري که در مجمع الزوائد، ج ١٠، ص ٢٩١ آمده است.

[١٠]- اين حديث در جلد اول ابواب علم گذشت.

[١١]- اين حديث را طبراني در الاوسط چنين نقل کرده: «هر که براي عيالش بکوشد پس در راه خداست» و ابومنصور ديلمي در مسند الفردوس نقل کرده: «هر که از راه حلال کسب کند تا از مردم بي‌نياز شود و آبروي خود و زن و بچه‌اش را حفظ کند، روز قيامت با پيامبران و صديقان باشد»؛ المغني.