راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٣٧
آنها بپوشانيد و بيش از حدّ توانشان آنها را به كارى وادار نكنيد هر كدام را مايليد نگه داريد و اگر نمىخواهيد، بفروشيد. آفريدگان خدا را نيازاريد، زيرا خداوند، شما را مالك آنها قرار داده است و اگر مىخواست آنها را مالك شما مىساخت.»«٤٦١»
آن حضرت فرمود: «خوراك و لباس معمولى حق بردگان است و كسى حق ندارد آنها را به كار طاقتفرسا وادارد»«٤٦٢» و فرمود: «حيلهگر، متكبّر، خيانتكار و كسى كه با بردهاش بدرفتارى كند وارد بهشت نمىشود.»«٤٦٣»
گويند: «مردى نزد رسول خدا (ص) آمد عرض كرد: يا رسول الله! چند بار از گناه خدمتكار بگذريمي رسول خدا (ص) جواب نداد سپس گفت: هر روز هفتاد بار از او درگذر.»«٤٦٤»
كنيزى به ابو درداء گفت: يك سال است كه به تو زهر مىخورانم و در تو هيچ اثرى نكرد. پرسيد: چرا اين كار را مىكردىي گفت مىخواستم از دست تو راحت شوم.
ابو درداء گفت: برو، تو در راه خدا آزادى.
به احنف بن قيس گفتند: بردبارى را از كه آموختىي گفت: از قيس بن عاصم.
پرسيدند: چه اطلاعى از بردبارى او دارىي گفت: روزى در حالى كه در خانهاش نشسته بود، كنيزش سيخ كبابى آورد سيخ از دستش روى پسر او افتاد و او را مجروح كرد و بعد او مرد. كنيز سخت ترسيد، اما او گفت: ترس اين كنيز جز با آزاد كردن، آرام نخواهد شد.
اين بود كه به او گفت: تو آزادى در راه خدا هيچ باكى نداشته باش.
عوف بن عبد الله وقتى كه غلامش نافرمانى مىكرد، ميگفت: چقدر تو به آقايت
[٤٦١] اين حديث در ضمن چند حديث پراکنده است، به صحيح مسلم، ج ٥، ص ٩٣ و مجمعالزوائد، ج ٤، ص ٢٣٦، کتاب عتق، باب الاحسان الي الموالي مراجعه کنيد.
[٤٦٢]- اين حديث را مسلم در صحيح خود، ج ٥، ص ٩٣، آورده است.
[٤٦٣]- اين حديث را احمد در مسند، ج ١، ص ٤، از حديث ابوبکر نقل کرده است.
[٤٦٤]- اين حديث را ترمذي، در ج ٨، ص ١٢٩، کتاب خود آورده است.