راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٦٣ - باب هفتم در مسائل متفرّقهاى كه بسيار مورد نيازند

قسم سوم: آن را نه براى خودش بلكه براى چيز ديگرى دوست مى‌دارد

و آن چيز ديگر هم به بهره‌هاى دنيوى او مربوط نمى‌شود، بلكه مربوط به فوايد اخروى اوست. اين نيز روشن است و پيچيدگى ندارد مانند كسى كه استاد و معلم خودش را بدان سبب دوست مى‌دارد كه به وسيله او به كسب علم و عمل خوب نائل مى‌شود، و مقصودش از علم و عمل نيز رستگارى در آخرت است، چنين كسى از جمله محبان در راه خداست. همچنين استادى كه شاگردش را دوست مى‌دارد به خاطر آن كه شاگرد از وى علم مى‌آموزد و به وسيله او به مقام تعليم مى‌رسد و به درجه تعظيم در ملكوت آسمان نائل مى‌شود در زمره محبان راه خداست. عيسى (ع) مى‌گويد: «هر كه بداند و عمل كند و به ديگرى تعليم دهد، در ملكوت آسمان بزرگ خوانده مى‌شود.»«٥٨» و تعليم بدون متعلم (دانش آموز) ميسر نيست. پس او در اين صورت وسيله‌اى در تحصيل اين كمال است و اگر او را دوست دارد به خاطر آن است كه وسيله‌اى براى اوست، زيرا سينه خود را كشتزارى براى زراعت او قرار داده است، و چون او باعث ترقّى وى به رتبه عظمت در ملكوت آسمان است پس دوستى او براى خداست. حتّى كسى كه اموال خود را براى خدا صدقه مى‌دهد و مهمانها را جمع مى‌كند و براى تقرّب به خدا غذاهاى لذيذ و جالبى براى آنها فراهم مى‌كند و از اين رو آشپز خود را براى آشپزى خوب، دوست دارد، او نيز از جمله دوستداران در راه خداست. همچنين اگر كسى را دوست بدارد به خاطر اين كه از طرف او عهده‌دار رساندن صدقه به مستمندان است، در حقيقت او را براى خدا دوست داشته است.

بلكه علاوه بر اينها مى‌گوييم: هر كه دوست بدارد كسى را كه در شستن لباس و جاروب كردن منزل و پختن غذا به او خدمت مى‌كند و بدين وسيله زمينه انجام كارهاى علمى و عملى را براى او فراهم مى‌سازد و هدفش از استخدام او در اين اعمال همان‌