راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٣١ - باب هفتم در مسائل متفرّقهاى كه بسيار مورد نيازند

و باعث زحمت او نشود.»«٧»

از آن حضرت نقل شده كه مى‌گويد: «رسول خدا (ص) فرمود: به يكديگر هديه دهيد تا همديگر را دوست بداريد، به همديگر هديه دهيد كه كدورتها را از بين مى‌برد.»«٨»

از امير المؤمنين (ع) نقل شده كه فرمود: «اين كه من به برادر مسلمانم هديه‌اى بدهم در نزد من محبوبتر از آن است كه نظير آن را صدقه دهم.»«٩»

غزّالى گويد: پنجم آن كه مى‌خواهد به وسيله هديه به دل هديه گيرنده تقرّب يابد و محبّت او را جلب كند، نه به خاطر محبّت خود و انس با او، از جهت اين كه فقط انس بگيرد بلكه به خاطر آن كه مقام او براى رسيدن به هدفهايى استفاده كند كه نوع آنها منحصرا از اين راه به دست مى‌آيد، اگر چه عين آنها منحصر نيست و به گونه‌اى است كه اگر جاه و مقام او نباشد به آن هدف نمى‌رسد. پس اگر مقام او به خاطر علم يا نسب او باشد، كار سهلتر مى‌باشد و گرفتن مال، مكروه است، زيرا در اين مورد مشابهت با رشوه دارد، ولى در ظاهر هديه مى‌باشد و اگر مقام گيرنده مال به دليل منصبى كه دارد از قبيل قضاوت يا كارگزارى و يا سرپرستى زكات و يا جمع آورى ماليات يا ديگر كارهاى مربوط به شاه، حتى سرپرستى اوقاف- به‌طور مثال- باشد، و چنان است كه آن سرپرستى اگر نبود چنين هديه‌اى را به او نمى‌دادند، پس آن رشوه است و به صورت هديه عرضه شده، زيرا هدف از آن كسب تقرّب و محبّت است ليكن در كارى كه منحصر به فرد است، زيرا آن چيزهايى كه به وسيله سرپرستيها ممكن است به آن دست يافت، پوشيده نيست و نشانه اين كه او در پى محبّت نيست آن است كه اگر در همان حال ديگرى سرپرست آن شغل بود، مال را به آن ديگرى مى‌داد.

از پيامبر (ص) نقل شده است كه فرمود: «زمانى بر مردم خواهد آمد كه مال حرام‌