راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦٦ - باب اول در فضيلت كسب و تشويق به آن
و آن حضرت فرمود: «هرگاه از راه حلال و براى حفظ آبرو و خوددارى از خواستن چيزى از مردم و به خاطر گشايش بر اعضاى خانواده و كمك به همسايگان دنيا را بطلبد خدا را در حالى ملاقات كند كه صورتش چون ماه شب چهارده مىدرخشد.»«٨»
پيامبر (ص) روزى با اصحابش نشسته بود. چشمش به جوان چابك و نيرومندى افتاد كه با شتاب از ديگران سبقت مىگرفت اصحاب گفتند: واى بر اين جوان چقدر خوب بود كه جوانى و چابكى وى در راه خدا مىبود. پيامبر (ص) فرمود: «اين حرف را نزنيد، زيرا اگر او براى خودش مىكوشد تا خود را از درخواست از مردم باز دارد و از مردم بىنياز كند در حقيقت او در راه خداست و اگر براى پدر و مادر ناتوان و يا فرزندان خود كه توان كار ندارند تلاش مىكند تا آنها را بىنياز كند و كفايت كند بحقّ در راه خداست و اگر تلاش وى براى فخر فروشى و افزون طلبى باشد در راه شيطان است.»«٩»
پيامبر (ص) فرمود: «خداوند بندهاى را دوست مىدارد كه شغل و حرفهاى مىگيرد تا بدان وسيله از مردم بىنياز شود و بندهاى را دشمن مىدارد كه علم مىآموزد و علم را حرفه و شغل خود قرار مىدهد.»«١٠»
در خبر است: «خداوند مؤمن پيشهور را دوست مىدارد.»«١١»
پيامبر (ص) فرمود: «حلالترين چيزى كه مرد از آن تغذيه مىكند مالى است كه از
[٨] اين حديث را ابو شيخ در کتاب الثّواب، و ابونعيم در الحلية و بيهقي در شعب الايمان چنان که در المغني آمده است – از حديث ابوهريره به سند ضعيف نقل کردهاند و کليني در کافي، ج ٥، ص ٧٨ از ابوجعفر (امام باقر (ع) نقل کرده است.
[٩]- اين حديث را – به طوري که در المغني آمده – طبراني در سه کتاب لغت خود از کعب بن حجره به سند ضعيفي نقل کرده است.
[١٠]- با اين لفظ در جايي بر نخوردم جز اين که ديلمي در مسند الفردوس از علي (ع) نقل کرده است: «خداوند دوست دارد که بندهاش را ببيند در راه کسب حلال در زحمت است» به طوري که در کتاب جامع صغير آمده، سند اين حديث ضعيف است.
[١١]- طبراني در الکبير و بيهقي در الشّعب از قول ابن عمر – به طوري که در جامع صغير آمده – به سند ضعيفي آن را نقل کرده و کليني در کافي، ج ٥، ص ١١٣ روايت کرده است.