در اين حديث، پيامبر (ص) كمك همسر را در امر طاعت، فضيلت شمرده است، كه اين خود از جمله فوايدى است كه مورد توجّه افراد شايسته است، امّا اين فايده مخصوص كسانى است كه كمك‌دهنده و اداره‌كننده ندارند، پيامبر (ص) در اين حديث به داشتن دو زن دعوت نمى‌كند، بلكه چه بسا داشتن دو زن باعث تيرگى معيشت شود و امور منزل را بى سر و سامان كند و شامل اين فايده است آن جا كه هدف داشتن بستگان و فاميل زياد، و به وسيله زياد شدن قبيله، كسب نيرو و توانمندى باشد زيرا اين خود از چيزهايى است كه در دفع شرّ و كسب سلامت لازم است، از اين رو گفته‌اند: آن كه يار و ياور ندارد خوار است و هر كه بتواند پشتيبانى پيدا كند تا بدان وسيله شرّى را دفع كند، در سلامت و امنيّت و آسوده دل براى عبادت خواهد بود، زيرا خوارى باعث نگرانى دل و عزّت به وسيله كثرت فاميل از بين برنده ذلت و خوارى است.

فايده پنجم- مجاهدت و رياضت نفس از طريق رعايت‌

و سرپرستى و اقدام به حقوق خانواده و تحمّل اخلاق و اذيّت و آزار ايشان، و كوشش در اصلاح و راهنمايى آنان به راه دين و تلاش در كسب حلال به خاطر آنها و تربيت اولاد كه در تمامى اين اعمال فضيلت بزرگى است، زيرا خانواده و اولاد رعيّت انسانند و مراقبت و سرپرستى آنان خود فضيلت مهمّى است و كسى كه از زن و فرزند دورى مى‌كند از آن مى‌ترسد كه در انجام حق آنها كوتاهى كند، اگر نه پيامبر (ص) فرموده است: «يك روز سرپرستى از سوى سرپرست عادل بهتر از عبادت هفتاد ساله است» و بعد فرمود: «بدانيد كه همه شما سرپرستيد و همه شما راجع به افراد تحت سرپرستيتان مسئووليد.»«٦٨»

[٦٧] اين حديث را بيهقي در کتاب دلائل النبوة – بطوري که در جامع‌الصغير، باب وفاء آمده – از قول ابن عمر نقل کرده است.

[٦٨]- اين حديث را طبراني در کتابهاي الکبير و الاوسط، همان طوري که درمجمع‌الزوائد، ج ٥، ص ١٩٧ آمده، نقل کرده است. و ذيل حديث در الاوسط و الصغير همچنان است که در المجمع، ج ٥، ص ٢٠٧ آمده و خطيب نيز در تاريخ خود، ج ٥، ص ٢٧٦ آن را نقل کرده است.