دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٦٧٤ - دو مطلب در پيرامون قبله مدينه

درس ٩٨ : دو مطلب در پيرامون قبله مدينه

اين درس دنباله درس پيش است و در آن دو مطلب است :

مطلب اول :

اين كه در درس قبل گفته ايم كه دانشمندان رياضى بزرگ قبله مدينه را چنان يافتند كه رسول الله - صلى الله عليه و آله و سلم - بدون اعمال آلات نجومى و قواعد رياضى و اطلسهاى جغرافيائى يافته است , در اين باره گوئيم :

علامه بزرگ ابوريحان بيرونى در قانون مسعودى كه مجسطى اسلامى است , طول مكه را از ساحل اقيانوس غربى - به تفصيلى كه از درس چهلم تا درس چهل و هفتم گفته آمد - ٦٧ درجه ( سر ) , و عرض آن را ٢١ درجه و ٢٠ دقيقه ( ك كا ) , و طول مدينه را ٦٧ درجه و ٣٠ دقيقه ( ل سر ) , و عرض آن را ٢٤ درجه ( كد ) آورده است , كه مكه و مدينه در سطح يك دائره نصف النهار قرار گرفته اند , و تفاوت كم تر از ربع درجه است .

و نيز علامه ناصرخسرو علوى در سياحتنامه گويد :

( مدينه شهرى است بر كناره صحرائى نهاده و زمين نمناك و شوره دارد , و آب روان دارد اما اندك , و خرمايستان است , و آنجا قبله سوى جنوب افتاده است , و مسجد رسول الله چندان است كه مسجد الحرام) .

( ص ١٥٣ ط طهران ١٣١٢ هـ . ش )

بيرونى معاصر شيخ رئيس بود , و مكاتبات علمى در ميانشان رد و بدل