مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٨٨
تفسير تمثيل
از آنجا كه در جهان «سنگ» به صلابت و مقاومت معروف است، دلهاى فارغ از رحمت و رأفت را كه هيج نوع رقت به آن دست نمى دهد، به سنگ تشبيه مى كند، قرآن در معرفى قوم بنى إسرائيل از اين تمثيل بهره مى گيرد و مى فرمايد:
(ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَهِىَ كَالْحِجَارَةِ...) .
«پس از مشاهده جريان گاو، دلهاى شما به جاى «نرم دلى» قسى و بى رحم و بسان سنگ گرديد».
بعداً گام فراتر نهاده و يادآور مى شود كه قلوب بنى إسرائيل در نتيجه دورى از معنويات حتى از سنگ هم سخت تر شدند، نه تنها آنان سنگ دلانند بلكه از سنگ هم سخت تر و قسى ترند.
براى روشن شدن اين تمثيل قردن به سه نوع تأثير پذيرى سنگ اشاره مى كند كه هر كدام مى تواند برهانى بر طفتار خود (از سنگ هم سخت ترند) باشد.
١. گاهى شكاف وسيعى در سنگ كه در دامنه كوه است رخ مى دهد كه ناگهان آب روانى از آن بيرون مى جهد كه نهر عظيمى را تشكيل مى دهد.
اين شكاف وسيع كه قرآن آن را «انفجار» مى نامند، نخست در صخره پديد آيد، آنگاه در آب، و قرآن براى اختصار آن را به آب كه تشكيل دهنده نهر است نسبت داده، چنان مى فرمايد:
(وَ إِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الأَنْهَارُ).
«برخى از سنگها به گونه اى است كه نهرها از آن فوران مى كند».
٢. گاهى شكاف ريز و كوچكى در دل سنگ پديد مى آيد كه قردن از آن