مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢١
مسلماً فوايد ديگرى دارد كه مافعلا از بازگويى آنها خوددارى مى كنيم، وفقط به سخنان برخى از بزرگان درباره فوايد مَثَل اشاره مى كنيم:
إبراهيم نظام (متوفاى ٢٣١) مثل بايد از چهار مزيّت برخوردار باشد:
١. ايجاز لفظ.
٢. عبارت در عين ايجاز بيانگر معنا باشد.
٣. تشبيه كه در مورد مثل از زيبايى خاصى برخوردار باشد.
٤. رابطه معنى ظاهر «مثل» بامعناى كنايى آن روشن باشد. [١]
ابن قيّم جوزى (متوفاى ٧٥١) مى نويسد:
خدا ورسول أو در قرآن مثل هايى زده اند وهدف از آن تفهيم معنا وايصال مقاصد به اذهان مردم است، خصوصاً احضار همجنس براى فهم حقيقت كمك بيشترى مى كند، ونفس إنسان بانظاير واشباه انس زيادى دارد.[٢]
زمخشرى در فوايد مَثَل مى گويد:
«در نزد عرب ضرب المثل وتكلّم علما باامثال ونظاير، شأنى رفيع دارد كه از روى معانى مخفى پرده برمى دارد، ونكات تاريك را روشن مى سازد، تا آنجا كه امر مخيّل، به نظر چون محقّق مى رسد، وشىء متوهّم در جاى متيقّن قرار مى گيرد، وغايب مانند شاهد جلوه مى كند. واز همين جهت در قرآن وديگر كتب الهى خداوند امثال بسيار
[١] مجمع الأمثال: ١/٦.
[٢] اعلام الموقعين: ١/٢٩١.