در آينده (در بحث پاسخ به يك پرسش)، روشن خواهد شد كه «مثل» در معنى وصف در آيه ويا آيات ديگر نيز به كار رفته است ـ مع الوصف بايد يادآور شويم كه كاربرد اين واژه بيشتر در مورد، تشبيه دو شىء به يكديگر است، واگر هم در موردى به معنى «توصيف» به كار مى رود، بسيار اندك است.

در لغت عرب گاهى به جاى «تماثل» كه از ماده «مِثل» گرفته شده است، واژه «مساوات» به كار مى رودو بااين قيد آنجا كه بخواهند برابرى دو شىء را از نظر كميت بيان كنند، واينكه اين دو شىء از نظر «مقدار» يكسان است وفزونى وكاستى در ميان آن دو نيست، واژه «مساوات» به كار مى برند، هر چند آن دو باهم از نظر ماهيت مختلف باشند مانند برابرى دو در آهنى وچوبى، در حالى كه واژه «تماثل» را در مورد دو چيز يكسان از نظر «ماهيت» به كار مى برند مانند دو فرد از إنسان. [١]

از اين جا به نكته ديگرى نيز دست مى يابيم وآن اين كه، جايگاه تجربه بااستقرا كاملا متفاوت است، تجربه در مواردى صورت مى پذيرد كه همگان از نظر ماهيت يكسان باشند مانند آزمون در فلزات كه نتيجه آن انبساط در حال حرارت است، در صورتى كه مورد «استقراء» موضوعات، گوناگون از نظر ماهيت مى باشد، مثلا إنسان باتفحص در ميان انواع مختلف از حيوانها مانند گوسفند، وگاو وشتر به اين نتيجه مى رسد، كه حيوان به هنگام غذا خوردن،

[١] مقاييس اللغة: ٥/٢٩٦.