در ارزيابى عمل نيك دو ديدگاه متفاوت وجود دارد: يكى مربوط به مكاتب مادى، يعنى افرادى كه به مسايل اجتماعى از ديدگاه «منهاى مذهب» مى نگرند، ديگرى از آن انسانهايى كه رضاى خدا را محور فعاليت هاى اجتماعى مى دانند، اينك تشريح هر دو نظريه:

١.نظريه نخست

واقعيت عمل نيك، يك چيز بيش نيست وآن كارى است كه گره از جامعه بگشايد، خواه انگيزه آن خدمت به خلق باشد ياخودنمايى وظاهر سازى، وكسب رضاى مردم براى نيل به مقامات ومناصب دنيوى.

در اين نظريه معيار ماهيت عمل است واز سرچشمه عمل كه نيت وانگيزه است خبرى نيست، در اين مكتب انگيزه هر چند هم آلوده ونفسانى باشد ضررى به زيبايى عمل نمى زند ولذا هرگاه فردى دست به ساختن بيمارستان بزند كه در سايه آن در انتخابات كشورى ويا منطقه اى حائز آراء باشد، عمل او مورد ستايش است ودر گشايش آن رسانه هاى گروهى به ستايش سازنده آن مى پردازند.

١.نظريه دوم

در اين معيار عمل نيك دو چيز است:

١. خود عمل زيبا باشد وگرهى از جامعه بگشايد.