مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٨٥

خدايان دروغين انجام مى دهد، به اميد اين كه پاداشى داشته باشد، ولى سرانجام پاداشى نخواهد داشت.

«مشبه به» إنسان تشنه اى است كه از نقطه دور، تشعشعات خورشيد را بر ذرات كوير، آب مى پندارد و چون به نزديك آن مى رسد، جز شن و خاك چيزى دستگيرش نمى شود.

با اين بيان، وجه شبه نيز روشن است و آن اين كه در هر دو، يك نوع گمان بر بهره گيرى از عمل است، در حالى كه كوچكترين بهره اى در كار نيست.

با توجه به اين بيان، اكنون به تفسير جمله هاى آيه مى پردازيم:

١. (وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمَالُهُمْ ): اعمال كافران كه به ظاهر نيك استن مثلا براى خدايان دروغين، قربانى مى كنند و باطواف بر گردآنها، ذكر و دعا مى خوانند.

٢. (كَسَرَاب بِقِيعَة يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءً)«بسان آن إنسان است كه سراب را آب مى پندارد ولى چيزى عايدش نمى شود».

قردن، اين إنسان تشنه را با صفات چهارگانه اى توصيف مى كند، ولى برخى از آنها، از اوصاف تشنه جسمى و مادى است، و برخى ديگر از صفات تشنه مجازى است كه از آن بت پرستها باشند. دو وصف نخست مربوط به تشنه نخست و دو وصف ديگر از آن تشنه مجازى است. اينك به بيان اين اوصاف مى پردازيم.

الف: (يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءً): «تشنه، آن را از دور آب مى پندارد».

ب: (حَتَّى إِذَا جَاءَهُ لَمْ يَجِدْهُ شَيْئًا): «هنگامى كه نزد او آمد چيزى دستگيرش نمى شود».