٣. باطل بى خاصيت و بى فايده است ولى حق منبع انواع بركات مى باشد، از كفهاى روى آب، گلى رشد نمى كند، و درختى سبز نمى شود، و تشنه اى سيراب مى گردد، ولى آب سرشمه هزاران جلوه حيات و زندگى در جانداران و گياهان مى باشد.

٤. همان طور كه باران از آسمان مى بارد هر نقطه اى به اندازه لياقت و شايستگى خود از آن بهره مند مى گردد و به اصطلاح «در باغ لاله رويد در شوره زار خس» از آنجا كه ظرفيت دره ها و نهرها و مسيلها يكسان نيست و هر يك به اندازه گنجايش خود آب برمى دارد، همچنين روح و روان افراد بشر از نظر گنجايش يكسان نيستند، هر كدام به اندازه شايستگى خود، از معارف و تعاليم آسمانى بهره مى گيرند قلوب و ارواح از نظر گنجايش با هم اختلاف دارند، برخى به اندازه يك سبو، و گاهى به اندازه يك دريا، و هر كدام به نسبت گنجايش خود، از تعاليم آسمانى بهره مند مى گردد.

قرآن براى رسانيدن اين نكته لفظ (بقدرها) را آورده است.

اختلاف در مسئله آفرينش به اندازه اى مهم است كه قرآن روى آن تكيه كرده و مى فرمايد:

(وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْوَارًا)[٢] .

«شماها را مختلف و جوراجور آفريده است».

[١] شورى: ٢٤.
[٢] نوح: ١٤ .