در گذشته يادآور شديم كه حقيقت مثل اين است كه سخنى در رابطه با پديده اى گفته شود وبه مرور زمان در موارد مشابه آن بهره گيرى گردد. واين نوع بهره گيرى به قدرى مستمر باشد كه سخن حالت «ضرب المثل» به خود بگيرد.

آيات الهى كه حامل پيامهاى حكيمانه يابيانگر سنت هاى الهى مى باشد، در طول زمان از آنها در كلمات خطيبان ونويسندگان به عنوان شاهد مثال بهره گيرى شده وبه تدريج حالت مثل اصطلاحى به خود گرفته است. تا آنجا كه جامعه اسلامى اين نوع آيات را به عنوان مثل در موارد مشابه به كار مى برد.

جعفر بن محمد شمس معروف به «افضى» (متوفاى ٦٢٢) در كتاب خود به نام «الآداب» براى اين نوع از آيات بابى گشوده وآياتى را در اين زمينه يادآور شده است، وعبد الرحمن سيوطى (٨٤٨ـ٩١١) در كتاب «الاتقان» [١] سه نمونه از اين كتاب نقل كرده هر چند در كتاب خود مؤلف شصت ونه آيه مطرح شده است.

[١] الاتقان: ٢/١٠٤٢، نوع ٦٦.