مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٢
٥
ويژگى مَثَل هاى
مكّى ومدنى
قرآن در عين اين كه در بيان مثلها از فرهنگ محيط تأثير نمى پذيرد، ولى مثل هاى آن پيوسته متناسب با اهدافي است كه در هر محيطى آن راتعقيب مى كند.
إنسان از محيطى كه در آنجا پروش يافته، تأثيرپذير مى باشد، و فرهنگ محيط در سخنان أو ا ز شعر و نثر جوانه مى زند و افراد آگاه از و يژگى هاى ملت ها، مزادگاه سخنان را به خوبى تشخيص مى دهند.
امروز دانشى به نام دانش «سبك شناسى» در جهان ادبيات پى ريزى شده تا إنسان بر اثر آگاهى از كيفيت انديشه ها و سبك گفتارهاى هر عصرى، زمان تقريبى نثر و شعر را بشناسد. و در حد امكان گوينده آن را تعيين كند، تا آنجا كه حافظ و سعدى شناسان روى شناختى كه با فرهنگ و ادبيات حاكم بر محيط زندگى اين دو شاعر دارند، اشعار واقعى آنها را از دروغين منسوب به آنها جدا مى سازند، و به پيرايش ديوانها و نثرهاى ادبى مى پردازند.
شخصيت إنسان كه خود را در گفتار و رفتار أو پنهان مى سازد، زاييده مثلثى است كه يك ضلع آن را عامل محيط تشكيل مى دهد، و دو ضلع ديگر آن «عامل وراثت» و «تعليم و تربيت» است.
اديبان والامقام عرب، شعر جاهلى را از شعر شعراى اسلامى هر چند در