مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٨
«(مى گفتند) منظور خدا از اين مثلها چيست. مثل هايى كه گروهى را گمراه وگروهى را هدايت مى كند البته تنها فاسقان از آن گمراه مى گردند».
البته ناخوشايندى آنان مانع از آن نبود كه وحى از اين تمثيل ها در اهداف هدايت گرانه خود كمك بگيرد، زيرا هدف، تحقير معبودهاى دروغين آنها بود، واين هدف با اين تشبيه ها به خوبى تأمين مى گرديد.
قرآن در اين گونه تمثيل ها در مقام بيان عظمت خلقت ويا جلالت وقدرت خدا نيست وگرنه در اين موارد آفرينش آسمان ها وزمين وستارگان وكهكشان ها را مطرح مى كرد، بلكه هدف تحقير بت ها وخدايان باطل است، ودر اين مورد حتماً بايد از اين تمثيل ها كمگ گرفته شود.
شگفت از برخى مفسران است كه بر اثر نا آگاهى از اهداف اين نوع تمثيل ها سخن در باره عظمت آفرينش مگس وپشه گفته ودر اين باره داد سخن داده است. [١]
عظمت آفرينش اين نوع حشرات جاى سخن نيست، ولى مقصود از تشبيه چيزى ديگر است وآن ناتوانى آن حيوانات در دفاع از خود و ديگرى است. از اين رو در اين مورد سخن در آفرينش آنها خارج از بلاغت خواهد بود.
شمار مَثَل هاى قرآن
در گذشته يادآور شديم كه مقصود از «مَثَل» در قرآن «مَثَل هاى»
[١] سيد قطب در تفسير آيه ٧٣ سوره حج.