قرآن به اين وضع اسفبار با جمله (ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ)اشاره مى كند يعنى پس از اين پديده ياد شده، دلهاى شما به جاى انعطاف و گرايش به معنويت، سخت تر گرديد.

٢. قلب صنوبرى مظهر حيات

قلب صنوبرى كه در سمت چپ سينه إنسان قرار دارد عضوى از بدن إنسان است كه وظيفه آن پخش خون به سراسر بدن مى باشد، در حالى كه قلب عضوى از كل بدن است، مظهر حيات إنسان به شمار مى رود، و ايستادن آن، غالباً نشانه مرگ مى باشد واثر پديده هاى روانى در آن، زودتر از اعضاى ديگر مشاهده مى شود. قلب إنسان هنگام فرح و شادى، غضب و خشم، حوف و ترس، زودتر از اعضاى ديگر، عكس العمل نشان مى دهد، ضربان آن تند و يا كند مى گردد.

به خاطر چنين ويژگى، بسيارى از امور روانى حتى تعقل و تفكر بهآن نسبت داده مى شود، درحالى كه قلب مظهرى بيش براى اين موضوعات نيست، و مركز آنها همان نفس إنسان و قوه عاقله اوست وبه خاطر همين و يژگى، قساوت و بى رحمى كه پديده روانى خاصى است، در آيه مورد بحث به «قلوب» نسبت داده شده و فرموده است: (ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ)در حالى كه محور واقعى آن روح و روان است.

٣. دلهاى سخت تر از سنگ

در زبان فارسى به إنسان بى رحم و بى مروت سنگدل مى گويند، انسانى