در حالى كه آيه نخست از سقوط و تنزل اين دانشمند گواهى مى دهد، آيه ديگر يادآور مى شود كه خدا مى توانست به نيروى جبر او را از سقوط و لغزش باز دارد، ولى چنين هدايت جبرى بى ارزش است. هدايت در صورتى ارزشمندست كه از روى اختيار بوده، و إنسان با كمال آزادى پوياى راه حق باشد، چنانكه مى فرمايد:

(ولو شئنا لرفعناه بها) .

«اگر ما مى خواستيم با همان آيات او را از انحطاط نجات داده و بالا مى برديم». اما نكرديم، زيرا شرط هدايت اين است كه فرد، آماده آن باشد، ولى هرگاه، إنسان فاقد چنين آمادگى شد، هدايت الهى نصيب اونمى شود، و اين حققت از دو جمله ياد شده در زير استفاده مى شود:

(ولو شئنا لرفعناه بها).

«اگر مى خواستيم او را باآن آيات بالا مى برديم».

چرا نكرديم؟ زيرا:

(ولكنه أخلد إلى الأرض).

«او فاقد چنين شايستگى بود، و ماديات را، بر امور معنوى مقدم داشت».

تبيين مثل

كراراً يادآور شده ايم كه در مثل مشبهى لازم است و مشبه به ووجه شبهى.