مردم از حقارت خاصى برخوردارند مانند سگ ودرازگوش، مگس وپشه. در شرايطى كه خدا ميخواهد خدايان دروغين مشركان را تحقير كند و آنها را بى ارزش معرفي كند، لازم است آنها را به چنين جاندارانى تشبيه كند كه همگان بر حقارت آنها اتفاق دارند، واين نوع تشبيه وتمثيل را بايد لازمه بلاغت شمرد نه وسيله انتقاد.

قرآن در آيه اى در باره بى ارزش بودن معبودان دروغين چنين مى فرمايد:

(يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لاَ يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ). [١]

«اى مردم مثلى زده شده است كه به آن گوش فرادهيد، كسانى را كه غير از خدا مى خوانيد هرگز نمى توانند مگسى را بيافرينند هر چند در اين كار دست به دست هم بدهند، وهرگاه مگس چيزى از آنان بربايد نمى توانند آن را باز پس بگيرند هم عبادت گران ناتوانند وهم معبودان آنها».

چه تحقيرى بالاتر از اين كه معبودان دروغين آنها را ناتوان تر از مگس پست، معرفي مى كند ومى فرمايد: آنها توان آفريدن مگس را ندارند، واگر مگس چيزى از آنها ربود، قدرت پس گيرى را فاقد مى باشند.

اين نوع مَثَل ها مايه دلخورى مشركان وديگران مى گشت ولذا به پيامبر اعتراض مى كرند كه هدف از اين مثل ها چيست، وچنين مى گفتند:

(مَاذَا أَرَادَ اللهُ بِهَذَا مَثَلاً يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَ مَا يُضِلُّ بِهِ إِلاَّ الْفَاسِقِينَ). [٢]

[١] حج/٧٣.
[٢] بقرة/٢٦.