مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٩
«بنگر چگونه براى تو مثل ها زدند و گمراه شدند و در نتيجه نمى توانند راهى بيابند».
مسلماً جمله (ضَرَبُوا لَكَ الأَمْثَالَ)به معنى «انظر كيف وصفوك »، ومراد از وصف همان جمله (رَجُلاً مَسْحُورًا) است كه در آيه قبل گذشته است.
تو گويى خدا چنين مى فرمايد: بنگر اين بى خردان تو را چگونه إنسان والايى كه از نظر حكمت و خرد در درجه بالايى قرار گرفته است به عنوان إنسان مسحور توصيف مى كنند.
بنابراين آنچه درترجمه رايج قرآن جمله (ضَرَبُوا لَكَ الأَمْثَالَ) به معنى ضرب المثل تفسى شده است، تفسير دور از حقيقت است.
٣. ضرب در اين موارد به معنى طى مسافت و قطع مسير است، و اين لفظ كنايه از اين است كه اين تمثيل راه خود را در جامعه در پيش گرفته و سينه به سينه و شهر به شهر منتشر گردد. در اين صورت معنى ضرب المثل پيمودن مثل، راههاى پرپيچ و خم در دل جامعه است تا در همه قلوب جا گيرد.
ابن قيم جوزيه (متوفاى ٧٥١) از كسانى است كه اين احتمال را برگزيده مى گويد:
خدا براى بندگانش مثل هايى زده همچنانكه رسول اكرم (صلى الله عليه وآله وسلم)براى امت مثل ها زده، حكيمان و دانشمندان نيز مثل هايى زده اند، اكنون بايد ديد مقصود از ضرب المثل چيست.
ضرب در اين جمله به معنى سير و گردش است چنان كه مى گويد: «ضرب في الأرض»: أى سار فيها.
در اين صورت معنى «ضرب المثل» بيان يك حقيقت است كه در بلاد در