مثل هاى آموزنده قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٧

(وَ لَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَل لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ).[١]

اكنون سؤال مى شود كه مقصود از كلمه «ضرب» در اين آيات چيست؟

پاسخ

«ضرب» به صورت مفرد به آنجا كه بالفظ «مثل» همراه نباشد معنى زدن است، چنانكه مى فرمايد:

(...أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ...). [٢]

«اى موسى باعصا بر سنگ بزن» ولى بايد ديد مقصود از همين كلمه آنگاه كه لفظ مثل همراه مى باشد چيست.

مفسران در اين مورد وجوهى را ذكر كرده اند كه برخى را متذكر مى شويم:

١. ضرب در اين موارد به معنى «تمثيل» است، چنانكه مى فرمايد:

(وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلاً أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ ).[٣]

«براى آنان ساكنان قريه اى را مثل بزن آنگاه كه فرستادگان عيسى به آن نقطه آمده اند».

در حقيقت لفظ (واضرب) به معنى «مثل» است يعنى «مثل لهم مثلا» ويا در آيه ديگر مى فرمايد: (يَضْرِبُ اللهُ الْحَقَّ وَ الْبَاطِلَ). [٤] أي يمثل الله الحقّ والباطل». [٥]